Erken adet görme nedenleri normal olarak iki adet tarihinin arasında 21 günden az süre olmasıdır. Adet kanamalarının 21 günden az, 35 günden daha fazla sürede olması tıbbi olarak normal kabul edilmez. Erken adet görme ve geç adet olma ile ilgili nedenlerin ortaya çıkartılması gerekir. Bununla ilgili kesinlikle doktora başvurulmalıdır.
Kadınların bir yıl içinde gördüğü adet kanamalarının sayısının artması, yani erken adet görme durumunun en önemli nedeni vücutta meydana gelen hormonal dengesizliklerdir. Bunun yanında aşırı egzersiz yapmak, stresli ortamlarda bulunmak, ani duygusal değişimler de bu soruna neden olabilir.
Düzenli adet kanaması olan bir kadında anormal boyutta kanama olması halinde, bunun bir adet kanaması değil de, ara bir kanama olabileceği düşünülmeli ve bu konu üzerinde bir araştırma yapılmalıdır. Adet kanamalarında yaşanabilecek bu tip düzensizlikler olması durumunda, mutlaka doktora başvurulmalı ve gerekli muayene ve tahliller yapılmalıdır. Kadında meydana gelebilecek hormonal değişimlerde rahim ağzı polipleri, yumurtalık kistleri, rahim içi tabakanın durumu, miyom ve rahim kanseri olasılığı mutlaka araştırılmalıdır.
Yazı İçeriği
En Önemli Neden Hangisidir?
Erken adet görme nedenlerinden belki de en önemlisi kadınların vücut hormonlarını olumsuz yönde etkileyen, endokrinolojşk hastalıklardır. Hormon bozuklukları, tiroid bezinin çok fazla ya da gerektiğinden az çalışması – halk arasında guatr, genetik diyabet riski taşımak, gizli şeker hastalığı, insülin direnci olması gibi metabolik sendrom yaratan endokrin hastalıkları, kadınlarda kesinlikle adet düzensizliğine yol açar. Kanda ve idrarda bakılacak çeşitli değerler ile bu tip hastalıkların teşhisi konulabilir. Uygun bir tedaviye başlandıktan kısa bir süre sonra adet düzeni tekrar rayına oturacaktır.
Erken adet görme ile ilgili diğer bir neden de vücut metabolizmasını fazlaca yoran dengesiz ve sağlıksız beslenme programları, sağlıksız şekilde uygulanan diyetler, çalışma nedeniyle öğün atlama gibi, yeterli vitamin ve mineralleri alamama sonucunda erken adet görme ya da geç görme gibi düzensiz adet olma durumu meydana gelir. Yetersiz ve dengesiz beslenmek, erken adet görmeye neden olabilir.
Kadınlarda adet döngüsü, yumurtalıklardan üretilen yumurtanın döllenebilmesi için, rahim iç tabakasının döllenen yumurtayı tutabilmek üzere kendini hazırlamasıdır. Yumurtanın döllenmesi gerçekleşirse, bu şekilde hazırlanmış olan rahme tutunur.
Döllenme olmadığı zaman da, adet kanaması şeklinde dökülür ve dışarı atılır. Rahim iç tabakasının beklenen zamandan önce dökülmesi farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Genç kızların ilk adet gördüğü dönemlerde erken adet görme, aralıklı zamanlarda adet görme durumları, hormonal dengenin henüz tam olarak oturmaması nedeniyle normal olarak karşılanmalıdır. Uzun bir süreçte düzensiz adet olma devam ediyorsa, bir düzene oturmuyorsa, mutlaka bunun sebebinin araştırılması gerekir.
Ara Kanama Neden Olur?
Kadında normal olarak adet görmesi gereken günler dışında kanama yaşanması durumunda, yani ara kanama konusunda, öncelikle gerekli tahlillerin ve tetkiklerin yapılması gerekir. Erken adet görme olarak da değerlendirilen ara kanamaların en sık görülen sebepleri arasında, ‘’klamidya’’ bakterisi ve diğer etkenlerin sebep olduğu rahim iç tabakası ve rahim ağzı enfeksiyonları gelir. Diğer etkenler arasında miyomlar, hormonal dengesizlikler, genital organ yaralanmaları, bazı ağır ilaçlar, endometriozis sayılabilir.
Kadınların doğum kontrol yöntemi olarak kullandığı spiralin rahim içinde tahrişe neden olması, doğum kontrol hapları, korunma iğneleri lekelenme şeklinde gerçekleşen ara kanamalara sebep olabilir. Rahim ağzı kanserleri, rahim ağzında kanser öncesi gelişen lezyonlar, bazı genital hastalıklar da ara kanama olarak belirti gösterebilir.
Erken Adet Görme Tedavisi Nasıl Yapılır?
Erken adet görme ya da adet döngüsü dışında ara kanama yaşanması kadınlar için ilgili bölgede sorun olduğuna dair belirtilerdir. Öncelikle kadın jinekolojik muayeneden geçmelidir. Muayene sırasında pap smear testi için örnek alınmalıdır. Tam kan sayımı ve hormonal değerlerin görülmesi için kan alınmalıdır. Gerekirse ultrason görüntüleme ile rahim, yumurtalıklar ve alt batın bölgesi gözden geçirilmelidir. Tam kan tablosu, hormonların durumu ve ultrason görüntülemeden alınan sonuçların hepsi birlikte değerlendirilmelidir.
Sık görülen kanamalar zamanında tedavi edilmediğinde kansızlık, kısırlık ya da rahim kanserlerine neden olabilir. Çoğunlukla progesteron hormonları takviye edilmesi, bu tarz kanamaları önleyerek, adet kanamalarını belli bir düzene sokacaktır. Ardından erken kanamaya sebep olan etkenin de tedavisi yapılmalıdır.
Erken Adet Görme Ve Üstüne Görme (Yerleşme Kanaması) Arasındaki Farklar Nelerdir?
Kadınların döngülerinde yaşadıkları beklenmeyen kanamalar, çoğu zaman kafa karışıklığına yol açar. Özellikle gebelik planlayan kadınlarda erken adet görme ile halk arasında “üstüne görme” olarak bilinen yerleşme (implantasyon) kanaması sıklıkla birbirine karıştırılmaktadır. Bu iki durumun biyolojik nedenleri ve kanama profilleri birbirinden tamamen farklıdır.
Her iki durumu doğru ayırt edebilmek, gereksiz stresi önlemek ve gebelik takibini doğru yapabilmek adına kritik bir öneme sahiptir. Kanamanın rengi, yoğunluğu ve süresi bu ayrımı yapmada en önemli ipuçlarını sunar.
Yerleşme Kanamasının Karakteristik Özellikleri
Yerleşme kanaması, döllenmiş yumurtanın rahim iç zarına (endometrium) tutunması sırasında kılcal damarların hafifçe zedelenmesiyle oluşur. Genellikle beklenen menstrüasyon tarihinden birkaç gün önce lekelenme tarzında, açık pembe veya kahverengi tonlarında görülür ve en fazla iki gün sürer.
Normal Döngü Kanamasının Özellikleri
Klasik bir menstrüel kanama ise genellikle açık kırmızı renkte başlar, zamanla yoğunlaşarak pıhtılı bir hal alabilir ve ortalama dört ila yedi gün boyunca devam eder. Kanama şiddeti ve yoğunluğu ilk günlerin ardından zamanla azalarak son bulur.
Erken Adet Görme Doğurganlığı Ve Hamile Kalma Şansını Etkiler Mi?
Bebek sahibi olmayı planlayan çiftlerin en büyük endişelerinden biri, döngü düzensizliklerinin üreme kapasitesi üzerindeki olası etkileridir. Sık sık erken adet görme durumu, yumurtlama (ovülasyon) sürecinin düzenli bir şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği konusunda önemli soru işaretleri yaratır.
Eğer döngü süresi yirmi bir günden daha kısaysa, yumurta hücresi yeterince olgunlaşmadan atılıyor olabilir veya rahim iç zarı embriyonun tutunması için yeterli kalınlığa ulaşamadan dökülüyor demektir. Bu hormonal uyumsuzluk, doğal yollarla döllenme ihtimalini biyolojik olarak zorlaştırabilir.
Yoğun Egzersiz Ve Spor Programlarının Menstrüel Döngüye Çarpıcı Etkileri
Fiziksel sağlığı korumak için yapılan spor aktiviteleri oldukça faydalı olsa da, vücudun alışık olmadığı kadar ağır ve yüksek eforlu antrenmanlar üreme sistemini doğrudan baskılayabilir. Vücut, aşırı fiziksel stresi ve düşük vücut yağ oranını bir tehlike sinyali olarak algılayarak hayati olmayan fonksiyonları, yani üreme döngüsünü geçici olarak askıya alabilir.
Bu aşırı efor, beyindeki hipotalamus bölgesini etkileyerek östrojen ve progesteron hormonlarının dengesini bozar. Bu durum sadece kanamanın aylarca kesilmesine (amenore) değil, aynı zamanda döngünün çok daha kısa sürmesine ve kanamanın beklenenden haftalar önce, çok düşük bir yoğunlukla başlamasına da neden olabilmektedir.
Erken Adet Görme Durumunda Hangi Tıbbi Testler Ve Taramalar Yapılmalıdır?
Birkaç döngü boyunca devam eden erken adet görme şikayeti olan kadınların, altta yatan asıl biyolojik nedeni öğrenmek için vakit kaybetmeden uzman bir jinekoloğa başvurmaları gerekmektedir. Hekimler, doğru teşhisi koyabilmek ve kişiye özel tedavi protokolünü belirleyebilmek için kapsamlı bir tarama süreci başlatırlar.
Klinik ortamda jinekolojik değerlendirmenin yanı sıra, hormonal ve yapısal faktörlerin incelenmesi için şu testlerin yapılması büyük önem taşır:
-
Yumurtalık kistlerini, rahimdeki miyomları veya rahim duvarındaki (endometrium) polip tarzı kalınlaşmaları tespit etmek için detaylı pelvik ultrasonografi.
-
Tiroid bezinin fonksiyonlarını kontrol eden TSH ile yumurtlama düzenini baskılayabilen Prolaktin (süt hormonu) seviyelerinin ölçümü.
-
Kanama bozukluklarına yol açabilen pıhtılaşma faktörlerinin ve olası kansızlık (anemi) tablosunun değerlendirilmesi için tam kan sayımı (Hemogram).
-
Hücresel değişimleri, rahim ağzı yaralarını ve gizli enfeksiyonları ekarte etmek amacıyla rutin vajinal kültür ile güncel bir Smear testi.
Doğum Kontrol Haplarının Bırakılması Sonrası Yaşanan Döngü Değişimleri
Uzun süreli oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) kullanımının ardından ilacın bırakılması, vücudun kendi doğal hormon üretim sistemine yeniden alışmasını gerektiren ciddi bir geçiş sürecidir. Dışarıdan alınan sentetik hormonların aniden kesilmesi, yumurtalıkların yeniden uyanması ve kendi ritmini bulması aşamasında çeşitli dalgalanmalara yol açar.
Bu biyolojik geçiş evresinde, kadınların döngülerinde gözle görülür farklılıklar yaşanması son derece fizyolojik ve geçici bir durumdur. Vücudun bu duruma adaptasyon hızı tamamen kişisel metabolizmaya bağlıdır.
Yoksunluk Kanaması Süreci
Hapların kesilmesini takip eden ilk birkaç gün içinde, rahim iç zarının dışarıdan gelen hormonal desteğini aniden kaybetmesi nedeniyle “yoksunluk kanaması” adı verilen erken ara kanamalar görülebilir. Bu kanamalar gerçek bir menstrüasyon değil, bedenin ilaca verdiği kimyasal bir tepkidir.
Doğal Ritme Dönüş Ve Süresi
Yumurtalıkların kendi doğal östrojen ve progesteron dengesini kurarak düzenli bir takvime oturması genellikle üç ila altı ay arasında bir zaman dilimini kapsar. Bu süre zarfında döngü sürelerinde ani kısalmalar veya düzensiz lekelenmeler yaşanması beklenen bir durumdur.
Sürekli Erken Adet Görme Erken Menopoz Belirtisi Olabilir Mi?
Kırk yaşından önce yumurtalık fonksiyonlarının yavaşlaması veya tamamen durması, tıpta erken menopoz (Prematür Overyan Yetmezlik) olarak adlandırılır. Kadınlarda sürekli hale gelen erken adet görme atakları, yumurta rezervinin hızla tükendiğine dair vücudun verdiği ilk güçlü uyarı sinyallerinden biri olabilir.
Menopoza geçiş (perimenopoz) evresinde, yumurtlamanın kalitesi düşer ve progesteron hormonu seviyeleri yetersiz kalır. Bu hormonal dengesizlik, iki kanama arasındaki sürenin giderek kısalmasına ve kanama yoğunluğunun çok daha hafiflemesine yol açar; bu nedenle döngüdeki bu sıklaşmalar kesinlikle göz ardı edilmemelidir.
Beklenmeyen Kanamalarda Ne Zaman Acil Olarak Doktora Başvurulmalıdır?
Pek çok döngüsel değişim masum çevresel faktörlere, mevsim geçişlerine veya geçici strese bağlı olsa da, bazı spesifik kanama profilleri jinekolojik acillerin veya dış gebelik gibi ciddi tabloların habercisi olabilir. Her düzensizlik tehlikeli olmasa da, durumun ciddiyetini belirleyen bazı net klinik kırmızı çizgiler bulunmaktadır.
Döngü dışı kanamalara vücudun farklı alarm sinyalleri de eşlik ediyorsa, evde beklemek yerine acil tıbbi destek almak hayat kurtarıcı olabilir. Şu semptomların varlığında vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması zorunludur:
-
Kanamanın şiddetinin çok fazla olması ve ardışık birkaç saat boyunca büyük boy pedlerin hızla tamamen dolması.
-
Normal döngü ağrılarından çok daha farklı, tek taraflı, bıçak saplanır tarzda ve ağrı kesicilere hiçbir şekilde yanıt vermeyen şiddetli kramplar.
-
Ani tansiyon düşüklüğü, baş dönmesi, soğuk terleme, mide bulantısı veya göz kararması gibi aşırı kan kaybına bağlı tehlikeli şok belirtileri.
-
Beklenmeyen kanamaya eşlik eden 38 derece üzeri yüksek vücut ateşi, titreme veya kötü kokulu, anormal renkli vajinal akıntılar.
Adet ağrısı yazımız için tıklayınız
Detaylı bilgi için bize ulaşın:
Mail: [email protected]
Cep Tel: 0532 325 30 08
Asistan Tel: 0535 761 60 97
