Sigaranın kadınlar üzerindeki etkisi: Gelişmekte olan toplumlar da özellikle son yıllar da sigara kullanan kadın sayısı artmaktadır. Doğal olarak da sigaraya bağlı ölüm sebepleri de kadınlar da artmıştır. Özellikle akciğer kanseri sigara içen kadınlar da birincil ölüm sebebi olmuştur. Yapılan araştırmalar da kadınların sigaraya erkeklere göre daha duyarlı olduğunu göstermiştir.
Gerek genetik yapı gerekse kadın akciğer anatomik yapısı bu duyarlılığı arttırmaktadır ayrıca sigaraya başlamış kadınların erkeklere göre sigarayı bırakması daha zordur. Kullanım süresi uzadıkça da kadın sağlığı üzerin de olumsuz etkiler artmaktadır. Bütün organlar üzerine sigaranın olumsuz etkileri mevcuttur.
Yazı İçeriği
Sigara Kısırlığa Yol Açar mı?
Sigara içiminin erkekler de olduğu gibi kadınlarda da üreme üzerine etkisi vardır. Erkekler de sigara içimi özellikle sperm sayısı ve kalitesin de azalmaya yol açar, kadınlar da da aynı şekil de yumurta kalitesi azalır. Sigara dumanın da bulunan karbon monoksit, nikotin, hidrokarbonlar, kadmiyum gibi ağır metaller kanda serbest radikaller oluşturarak gelişmekte olan yumurtaya zarar verir. Ayrıca yumurta kan akımının azalmasına sebebiyet vererek sayı ve kalite de azalmaya yol açar.
Döllenmiş yumurtanın döl yatağına yerleşmesini engeller, döllenmiş yumurtanın tüpler içerisin de ilerlemesini engeller. Buna ilave olarak erken gebelikler de rahim kan akımını azaltarak düşüklere sebebiyet verir. Gebeliği boyunca sigara içen kadınlar da erken doğum riski artar ve bebekte gelişme geriliği meydana gelir. Benzer etkiler aynı mekanizmalarla aşılama ve tüp bebek yapılan hastalarda da görülür.
Sigara İçmek Cinsel Hayatınızı Etkileyebilir mi?
Sigara içen kadınlar da uzun dönem yan etkileri cinsellik üzerine de olabilmektedir. Genital bölge kan akımının azalmasına bağlı olarak vajina da esneklik sağlayan kollajen ve elastik lif yapımın da azalma meydana gelir. Bu durum ilişki de ağrıya sebebiyet verebilir ve isteksizlik yaratabilir. Ayrıca vajina da sulanma da azalma olur ve kuruluk ortaya çıkar, kuruluk acı hissine sebebiyet vererek ilişki de isteği azaltır.
Yumurtalar da kan akımının azalmasına bağlı olarak östrojen hormonun da uzun vadede azalma meydana gelir. Genital bölge de olumsuz etkilenmeler ortaya çıkar, benzer etki ile menopoz daha erken başlayabilir ve cinsellikte problemler ortaya çıkabilir östrojen eksikliğine bağlı olarak ileri dönemler de idrar kaçırma ve kemik erimesi gibi durumlar ortaya çıkabilir.
Kemik Erimesinin Sebebi Sigara mıdır?
Kadınlar da kemik erimesi menopoz ile beraber artar östrojen hormonunun kemikler üzerine olan olumlu etkisi menopoz ile beraber kaybolur. Gerek östrojen hormonunun azalması gerekse sigara içindeki maddelerin kemik üzerine olan olumsuz etkileri kemik erimesin de hızlanmaya sebebiyet verir. Sigara dumanın da bulunan serbest radikaller kemik yapımını sağlayan hücrelerin fonksiyonlarının azalmasına sebebiyet verir.
Kollojen lif yapımının azalmasına bağlı olarak kemik erimesinde hızlanma meydana gelir. Kemik erimesine bağlı kırılma riskinin artmasına bağlı olarak emboli riski artar ve ölüm oranları yükselir. Sigaranın kadınlar üzerindeki etkisi çok fazla olabildiği gibi kemik erimesinin de başlıca sebepleri arasın da sayabiliriz.
Sigara Erken Menopoza Neden Olur mu?
Sigara kullanımının over (yumurtalık) rezervleri üzerindeki tahrip edici etkisi, kadın doğum ve jinekoloji kliniklerinde en çok vurgulanan biyolojik riskler arasındadır. Nikotin ve türevi kimyasallar yumurtalık dokusunda hücresel düzeyde toksik etki yaratarak yumurta hücrelerinin (oositlerin) erken harcanmasına ve ölümüne yol açar.
Erken menopoz sürecindeki mekanizmalar ve biyolojik süreçler şu şekilde sıralanır:
- Tütün dumanında bulunan polasiklik aromatik hidrokarbonlar, yumurtalık hücrelerinde programlanmış hücre ölümünü (apoptoz) tetikler.
- Kanda östrojen sentezleyen aromataz enziminin baskılanması nedeniyle vücuttaki doğal östrojen seviyesi düşer.
- Sigara içen kadınlar, içmeyen kadınlara kıyasla ortalama 1 ila 4 yıl daha erken menopoza girerler.
- Menopoz yaşının öne çekilmesi, koruyucu östrojen kalkanının erken kalkmasına ve kardiyovasküler risklerin artmasına zemin hazırlar.
Gebelikte Sigara Kullanımının Bebeğe Zararları Nelerdir?
Hamilelik süresince içilen her bir sigara, plasenta damarlarında büzüşmeye ve fetüse giden oksijen miktarının tehlikeli seviyede azalmasına neden olur. Plasental kan akımının bozulması bebeğin gelişim evrelerini doğrudan olumsuz etkiler.
Anne karnındaki bebekte gelişebilecek başlıca komplikasyonlar şunlardır:
Intrauterin Gelişme Geriliği (IUGR)
Karbonmonoksit gazının kanda hemoglobin ile birleşmesi sonucu fetüs dokularına yeterli oksijen taşınamaz ve bebeğin doğum kilosu ciddi oranda düşük kalır.
Erken Membran Yırtılması ve Erken Doğum
Sigara içeriği zar yapısını zayıflatarak suyun erken gelmesine ve akabinde premature doğuma yol açarak bebeğin akciğer gelişimini riske atar.
Plasenta Dekolmanı ve Plasenta Previa
Plasentanın rahim duvarından erken ayrılması veya rahim ağzını kapatması gibi anne ve bebeğin hayatını tehdit eden ağır cerrahi durumlar gelişebilir.
Sigara Kullanımı Cilt ve Güzelliği Nasıl Etkiler?
Sigara dumanında bulunan serbest radikaller, cildin elastikiyetini sağlayan kolajen ve elastin liflerini hızla yıkar. Dokuların mikro düzeyde beslenmesi engellendiği için yaşlanma süreci belirgin bir şekilde hızlanır.
Dermatolojik açıdan ortaya çıkan değişimler şu şekilde özetlenebilir:
- Dermal kan akımının daralması sebebiyle cilt dokusuna yeterli besin gitmez, cilt gri ve soluk bir renk alır.
- Dudak çevresindeki sürekli kasılma hareketleri ve lif yıkımı sonucu “sigara çizgileri” olarak bilinen dikey kırışıklıklar derinleşir.
- Cildin yaraları ve sivilce izlerini iyileştirme kapasitesi düşer, cerrahi kesi yerlerinde doku iyileşmesi gecikir.
- Göz altlarında morluklar ve belirgin torbalanmalar oluşur, deride erken yaşta sarkmalar başlar.
Sigara İçmek Meme Kanseri Riskini Artırır mı?
Tütün dumanı içerisinde yüzlerce bilinen karsinojenik kimyasal madde bulunur. Bu maddeler lenf ve kan dolaşımı yoluyla meme dokusuna kadar ulaşır ve hücre DNA’sında hasarlara yol açar.
Özellikle ergenlik döneminde veya ilk gebelik öncesinde sigaraya başlayan kadınlarda meme dokusu hücresel açıdan daha hassas olduğundan kanserleşme riski katlanarak artar. Pasif içiciliğe maruz kalan kadınlarda da benzer mekanizmalarla meme dokusundaki genetik mutasyon oranlarında belirgin yükselişler saptanmıştır. Menopoz sonrası dönemde de sigaranın kadınlar üzerindeki etkisi meme sağlığı açısından büyük bir risk faktörü oluşturmaya devam eder.
Sigara ve Doğum Kontrol Hapı Birlikte Kullanılabilir mi?
Oral kontraseptif (doğum kontrol hapı) kullanan kadınların sigara içmesi son derece tehlikeli kardiyovasküler komplikasyonlara yol açmaktadır. Östrojen içeren korunma hapları ile nikotin birleştiğinde pıhtılaşma mekanizması aşırı uyarılır.
Kombine kullanımda karşılaşılabilecek klinik riskler şunlardır:
Derin Damar Trombozu (DVT)
Bacak damarlarında pıhtı oluşma riski katlanarak artar. Bu pıhtıların koparak akciğere gitmesi hayati tehlike yaratan pulmoner emboliye sebep olur.
Hipertansiyon ve Kalp Krizi
Damar içi pürüzsüzlüğün bozulması ve damar büzüşmesi neticesinde genç yaşta tansiyon yükselmeleri ve felç riskleri doğar.
35 Yaş Üstü Kısıtlaması
35 yaşın üzerinde olup günde 15 adetten fazla sigara içen kadınlara östrojen içerikli doğum kontrol hapları jinekologlar tarafından kesinlikle reçete edilmez.
Pasif İçicilik Kadın Sağlığını Nasıl Etkiler?
Kendisı sigara içmediği halde evde veya iş yerinde tütün dumanına maruz kalan kadınlar, pasif içici olarak doğrudan karsinojen maddeleri solumaktadır.
Pasif maruziyetin yarattığı başlıca sağlık sorunları şunlardır:
- Yumurta kalitesinde düşüş ve gebe kalma süresinin uzaması.
- Gebelikte pasif içiciliğe maruz kalınması durumunda düşük doğum ağırlıklı bebek dünyaya getirme riski.
- Akciğer kanseri ve kardiyovasküler hastalıklara yakalanma oranında %20-30 artış.
Sigara Polikistik Over Sendromu (PKOS) Belirtilerini Artırır mı?
Polikistik Over Sendromu bulunan kadınlarda halihazırda mevcut olan hormonal dengesizlikler ve insülin direnci, sigara kullanımı ile çok daha ağır bir tabloya dönüşür.
Sigara, sürrenal bezleri ve yumurtalıkları uyararak androjen (erkeklik hormonu) salgısını artırır. Buna bağlı olarak PKOS hastalarında tüylenme (hirsutizm), çene bölgesinde dirençli kistik sivilceler ve adet düzensizlikleri daha şiddetli seyreder. Ayrıca sigara içen PKOS hastalarında metabolik sendrom ve tip 2 diyabet gelişme riski katlanarak yükselir.
Sigarayı Bırakan Kadınlarda Vücut Nasıl Toparlanır?
Sigaranın bırakılmasıyla birlikte vücut anında tamir mekanizmalarını devreye sokar. Zamanla organ fonksiyonları ve hormonal denge kendini yenilemeye başlar.
Bırakma sonrası zaman çizgisi şu şekilde ilerler:
İlk 24 Saat – 2 Hafta Arası
Kandaki karbonmonoksit seviyesi normale döner, dokuların oksijenlenmesi artar. Akciğer kapasitesi gelişmeye başlar ve nabız dengelenir.
1 – 9 Ay Arası
Akciğerlerdeki siller temizlenir, enfeksiyon riski azalır. Vajinal kuruluk hafifler ve genital kan akımı arttığı için cinsel fonksiyonlar toparlanır.
1 Yıl ve Sonrası
Kalp krizi riski yarı yarıya düşer. 5. yılın sonunda rahim ağzı ve felç riski sigara içmeyen bir kadının seviyesine yaklaşır.
Sigara Rahim Ağzı (Serviks) Kanserine Yol Açar mı?
Rahim ağzı kanserinin ana sebebi HPV (İnsan Papilloma Virüsü) enfeksiyonudur. Ancak sigara kullanımı, bağışıklık sistemini baskılayarak vücudun bu virüsü temizlemesini engeller.
Rahim ağzı dokusunda biriken sigara metabolitleri, servikal mukozadaki yerel bağışıklık hücrelerinin fonksiyonunu bozar. Böylece vücut HPV virüsünü atamaz ve hücresel değişimler (CIN lezyonları) hızla kansere ilerler. Sigara içen kadınlarda rahim ağzı kanseri gelişme riski içmeyenlere oranla iki kat daha yüksektir.
Sigara Kullanımı Adet Düzensizliğine ve Sancısına Neden Olur mu?
Tütün ürünleri hipotalamus-hipofiz-yumurtalık eksenindeki hormonal haberleşmeyi bozarak menstrüasyon döngüsünü altüst eder.
Adet düzenindeki bozulmalar şu şekilde ortaya çıkar:
- Östrojen ve progesteron dengesinin bozulması sonucu düzensiz, lekelenme tarzında veya seyrek adet görme.
- Damar büzücü etki sebebiyle rahim kasında gelişen iskemiye bağlı olarak şiddetli adet sancıları (dismenore).
- Adet öncesi sendromu (PMS) semptomlarının ve duygu durum dalgalanmalarının daha ağır yaşanması.
Sık görülen jinekolojik problemler için tıklayınız
Detaylı bilgi için bize ulaşın:
[email protected]
0532 325 30 08
