21. Hafta Hamilelik Anne ve Bebek Gelişimi

Hamileliğin ikinci yarısına resmen girildiği ve bedenin bu mucizevi sürece tamamen ayak uydurduğu 21. hafta hamilelik dönemi, anne adaylarının kendini önceki haftalara göre genellikle çok daha enerjik ve iyi hissettiği bir dönemdir. Bunun en büyük nedeni ise vücudun gebeliğe büyük oranda fizyolojik olarak adapte olması ve ilk ayların o meşhur, yorucu pek çok şikayetinin de geride kalmış olmasıdır. Anne adaylarını rahatsız eden mide bulantısı, baş dönmesi, sürekli uyku hali gibi semptomların büyük kısmından kurtulmuş olmak, hamileliğin bu ikinci trimester döneminin çok daha konforlu ve rahat geçirilmesini sağlar. İçinizde büyüyen bebeğinizle daha güçlü bir bağ kurmaya başladığınız bu altın dönemde, bebeğinizin 21. hafta hamilelik dönemindeki eşsiz gelişimine, bedeninizde sizi bekleyen yeni değişimlere, anne adaylarının nasıl beslenmesi gerektiğine ve kafanızı kurcalayan merak edilen diğer tüm konulara da detaylıca değineceğiz. Öncelikle, mucizenin ta kendisi olan bebek gelişimi konusunu ele alalım.

Anne Karnında 21 Haftalık Bebek Gelişimi Nasıl Olur?

İçinizdeki o küçük canlının büyüme serüveni, kelimenin tam anlamıyla baş döndürücü bir hızla devam etmektedir. 21. hafta hamilelik sürecinde bebeklerin başından topuklarına kadar olan toplam boyu yaklaşık 26 cm dolaylarında olurken, kiloları da ortalama 310-340 gram civarındadır. Gözünüzde canlandırabilmeniz için, bebeğinizin uzunluğu büyük bir muz veya büyükçe bir havuç uzunluğuna yakındır. Artık kalplerinin çok daha hızlı ve düzenli attığını, dakikada 120-160 atım yaparak dolayısıyla çok daha güçlü bir şekilde tüm vücuduna kan pompaladığını da söyleyebiliriz.

İşitme ve Duyu Gelişimi

İşitme yetileri bu haftalarda iyice güçlendiğinden dışarıda konuşulanları, ortam seslerini, kalbinizin atışını ve hatta ona söylediğiniz şarkıları net bir şekilde duyabilirler. Bu yüzden onunla konuşmaya ve müzik dinletmeye başlamak için harika bir zamandır. Gün içerisinde bir miktar amniyotik sıvı yutan bebekler, anne adaylarının yediklerinden de amniyotik sıvı aracılığı ile tatmış olur. Çünkü bebeklerin dillerindeki tat alma tomurcukları da büyük ölçüde gelişmiş olur.

Fiziksel Görünüm ve İskelet Sistemi

Bu dönemde bebeklerin iskelet yapısını oluşturan kıkırdaklar giderek sertleşir, kemik ve kemik iliği gelişimi de hızla devam eder. Kollar ve bacaklar gibi uzuvların vücut ile daha orantılı bir görünüm kazanması süreci de hızlanır. Bir anlamda artık bu dönemden sonra tam anlamıyla minyatür, küçük bir insan görünümünü almaya başladıklarını söyleyebiliriz. Bebeklerin burnu, gözleri, ağzı ve yüz şekli artık son halini almaya başlar; ultrason fotoğraflarında kime benzediğini yavaş yavaş tahmin etmeye başlayabilirsiniz.

Refleksler ve Sindirim Sistemi

Bir yandan da bebekler doğum sonrasındaki hayata adapte olabilmek için rahim içinde sürekli basit egzersizler yaparlar. Başparmağını emme ya da yutkunarak nefes alma (amniyon sıvısını akciğerlere çekip verme) egzersizleri, doğum sonrasında dışarıdaki hayata daha kolay adapte olmalarını sağlar. Son olarak kalın bağırsaklarında da “mekonyum” olarak adlandırılan, sindirim sisteminin ilk ürünleri olan siyah, yapışkan dışkının oluşmaya devam ettiğini belirtebiliriz.

Bedeninizde Adım Adım Neler Oluyor?

Bebeklerde bu muazzam değişimler ve gelişimler yaşanırken anne adaylarının vücudundaki değişim ve adaptasyon süreci de aralıksız devam eder. 21. hafta hamilelik döneminde anne adaylarının vücudundaki görünür ve fizyolojik değişimlere bazı yaygın örnekler verelim.

• Cilt Değişimleri: Hamilelik hormonlarına bağlı olarak anne adaylarının cildinde yağlanma artışı olabilir ve bu da bazı kadınlarda “hamilelik ışıltısı” yaratırken bazılarında akne sorununa yol açabilir. Cildin günde 2 defa kaliteli, doğal bir temizleyici ile yıkanması durumunda akne probleminin önüne geçilmesi büyük oranda mümkündür.
• Varis Oluşumu: Artan kan hacmi ve rahmin alt ana toplardamara yaptığı baskı nedeniyle, gebelik dönemine bağlı olarak ortaya çıkan varisler bacaklarda artık daha belirgin olmaya başlar. Gün içerisinde sıklıkla ayakları yukarı kaldırarak dinlenmek ve sürekli hareketsiz kalmak yerine hafif egzersiz (yürüyüş) yapmak, bu sorunun artmasının önüne geçebilir. Eğer varis problemini çok ciddi düzeyde, ağrılı bir şekilde yaşıyorsanız, doktorunuza danışarak uygun basınçlı varis çorabı kullanmayı deneyebilirsiniz.
• Kılcal Damar Çatlamaları: Artan kan basıncı nedeniyle yüzde, bileklerde ve bacaklarda kırmızı renkte, ince ve örümcek ağı görünümünü andıran kılcal damarcıklar oluşabilir. Bu damarcıklar özellikte yüzde olduğunda anne adayları için estetik açıdan bir hayli rahatsızlık verici olabiliyor. Ancak endişelenmeyin; çoğunlukla doğumdan sonra hormonların normale dönmesiyle bu görünüm kendiliğinden ortadan kalkar.
• Kilo Artışı: İştahınızın tamamen açılmasıyla birlikte bu haftalarda istikrarlı bir kilo artışı dönemine girmiş olursunuz. Haftada yaklaşık yarım kilo civarında bir artış normal kabul edilir.

21. Hafta Hamilelik Kaçıncı Aydır?

Gebelik haftasına göre kaç aylık hamile olunduğu yönündeki tıbbi ve takvimsel hesaplamalar bazen anne adaylarının akıllarını karıştırabilir. Tıbbi olarak gebelik haftalar üzerinden hesaplansa da günlük dilde aylar kullanılır. 21. hafta hamilelik, tam olarak 5 aylık hamile olduğunuz anlamına geliyor. Gebeliğin 21. haftası, hamileliğin en rahat dönemi olan ikinci trimester (ikinci üç aylık) döneminin tam ortalarına denk gelir. 21 hafta 6 günlük hamilelik süreci de yine 5 aylık gebelik (beşinci ayın sonları) anlamına gelir.

Bebek Rahim İçinde Nerede Durur?

Bebekler bu gebelik haftasında, hızla büyüyen rahim karın seviyesine kadar gelmiş olduğundan genellikle göbeğin orta kısmında, göbek deliğine çok yakın bir bölgede durur. Rahim zaman içerisinde, ilk aylarda bulunduğu leğen kemiklerinin arasından yukarı yönlü olarak çıkarak genişler. Bu nedenle bebek de şu sıralar göbek deliğinin hemen alt kısmında veya tam hizasında konumlanır. Rahminizin tepe noktasını (fundus) göbek deliğinizin yaklaşık 1-2 santim üzerinde elinizle hafifçe yoklayarak hissedebilirsiniz.

21 Haftalık Bebek Hareketleri Nasıl Olur?

21. hafta hamilelik dönemine ulaştığınızda anne adayları (özellikle de ilk gebeliği olanlar) artık bebeklerinin hareketlerini çok daha net ve güçlü bir şekilde hissedebilir. Çünkü bebekler bu dönemde rahim içinde hala yeterli sıvı alanına sahiptir ve kasları güçlendiği için sık sık hareket ederler.

Tekme ve Yumruklar

Elbette bu haftalarda bebekler tekme ve yumruk atarlar ve bu tekmelerin tamamı olmasa da rahim duvarına denk gelen bazıları anne adayı tarafından “pıt pıt” şeklinde gayet net biçimde hissedilir. Bacak ve kollarını bükebilirler, oynatabilirler, amniyon sıvısı içinde sıklıkla pozisyon değişikliği yaparak taklalar atabilirler.

Gerinme ve Hıçkırık

Bacaklarıyla küçük tekmeler atmanın yanı sıra tüm vücutlarıyla gerinme hareketi de yapabilirler. Gerinme hareketi anne tarafından karında hafif bir toplanma veya kayma olarak tekme gibi hissedilebilir. 5 aylık hamilelik döneminde bebeklerin kıkırdakları artık kemiklere dönüşmeye başlar, bu da hareketlerin daha tok hissedilmesini sağlar. Ayrıca bebekler 21. hafta hamilelikte hıçkırır mı sorusunun yanıtı da kesinlikle ‘evet’ şeklindedir. Ritmik ve hafif seğirmeler şeklinde hissettiğiniz şeyler büyük ihtimalle bebeğinizin hıçkırık nöbetleridir.

Bebek Her Gün Hareket Eder Mi?

Bu gebelik sürecinde bebeklerin gün içerisindeki anatomik hareket sayısı 150 ile 200 arasındadır. Ancak anne adayları bu hareketlerin sadece çok güçlü olanlarını, yani bir hayli azını hissedebilir. Bazı günler, özellikle siz çok hareketliyseniz ve ayaktaysanız anne adayları bebeklerinin hareketini hiç hissetmeyebilir veya bebek uzun bir uyku periyodunda olabilir. Böyle zamanlarda endişe edilmesi gerekmez çünkü 21. hafta hamilelik için bu dalgalanmalar gayet normal bir durumdur. Hamileliğin 28. haftasından sonra bebek hareketlerinin çok daha tutarlı ve düzenli bir şekilde hissedilmeye başlandığını, hareket takibinin o zaman daha kritik olacağını söyleyebiliriz.

21 Haftalık Doğan Bebek Yaşar Mı?

Modern tıbbın ve yenidoğan yoğun bakım ünitelerinin ulaştığı teknolojiye rağmen, gebelik haftası hayatta kalma şansını belirleyen en hayati faktördür. Hamilelin 20. haftası ile 28. haftası arasında doğan bebekler aşırı prematüre (immatüre) olarak adlandırılır. İmmatüre bebeklerin akciğerleri henüz tam olarak olgunlaşmamıştır (sürfaktan maddesi yetersizdir) ve bu nedenle doğduklarında çok ciddi, ölümcül solunum problemleri yaşanır. Bebeklerin iç organlarının dış dünyaya uyumu ve kendi başlarına çalışma kapasitesi bu haftalarda yok denecek kadar azdır. Özellikle 23. ve 24. gebelik haftasından önce doğan bebeklerin havadaki oksijeni kana iletecek hücresel olgunluğu maalesef mevcut değildir. Sonuç olarak tıbbi standartlara göre 21 haftalık doğan bebeklerin yaşama tutunma ihtimallerinin şu anki tıp teknolojisiyle bile bir hayli düşük olduğunu, hatta imkansıza yakın olduğunu söyleyebiliriz.

Göz atın deriz –> 18.hafta hamilelik

Hamilelikte 5. Ayda Beslenme Nasıl Olmalı?

Anne karnındaki bebeklerin sağlıklı, güçlü bir şekilde gelişmesinin ve annenin kendi vücut depolarını korumasının en temel ön koşulu sağlıklı ve dengeli beslenmektir. Bu nedenle gebeliğin başlangıcından itibaren vitamin, mineral ve protein açısından zengin olan gıdaların tüketilmesine büyük önem verilmelidir. Mevsiminde olan doğal sebze ve meyveler de mutlaka her gün beslenme programında bulunmalıdır. 21. hafta hamilelik döneminde, yani 5. ayda nasıl beslenmek gerekir sorusunun yanıtlarına dair anne adaylarına şu önemli önerilerde bulunabiliriz:

• Bebeğin kas ve doku gelişimi için gün içerisinde az miktarda da olsa haşlanmış yumurta, pastörize süt, süt ürünleri, iyi pişmiş kırmızı et ve balık beslenme programınızda mutlaka bulunmalıdır.
• Öğlen ve akşam yemeklerinde sadece karbonhidrat (makarna, pilav) ağırlıklı gıdalar yememeli, protein ve vitamin içeren gıdaları (et, baklagil, sebze) da öğünlerinizde dengeli bir şekilde bulundurmalısınız.
• Lif ve vitamin kaynağı olan, mevsiminde yetişen taze sebze ve meyveler öğlen ve akşam yemeklerinizde salata veya porsiyon olarak bulunmalıdır.
• Tüketeceğiniz gıdaların aşırı yağlı olmamasına, basit şeker yerine tam tahıllı (yulaf, tam buğday) olmasına ve rafine şeker düzeyinin çok yüksek olmamasına gebelik şekeri (gestasyonel diyabet) riskine karşı dikkat etmelisiniz.
• 21. hafta hamilelik döneminde ve sonrasında gıdaların vitamin, mineral kalsiyum (kemik gelişimi için), folik asit, demir (kansızlığa karşı) ve lif (kabızlığı önlemek için) içeriyor olması, kendinizi daha iyi ve zinde hissetmenize de yardımcı olur.
• Bağışıklığı güçlendirmek için C vitamini alımına da dikkat edilmelidir. Portakal, kivi, ıspanak, domates, brokoli, çilek ve Brüksel lahanası, yüksek oranda doğal C vitamini içerir.
• Kafein, vücudun demir ve C vitamini emilimini ciddi oranda zorlaştırır. Bu nedenle günlük çay ve kahve tüketimini sınırlandırmanız (maksimum 1-2 fincan) gerekir. Boş kalori olan asitli içeceklerden de tamamen uzak durmalısınız.
• Ceviz, çiğ badem ve fındık gibi sağlıklı yağlar içeren kuru yemişler de gün içerisinde ara öğün olarak tüketilebilir ve içerikleri vitamin ile minerallerden faydalanılabilir.
• Raf ömrü uzun, katkı maddesi içeren ambalajlı hazır gıdaları olabildiğince tüketmemeye çalışın.
• Amniyon sıvısını yenilemek, ödemi atmak ve idrar yolu enfeksiyonlarından korunmak için gün içerisinde en az 10-12 bardak (yaklaşık 2.5 – 3 litre) su içmelisiniz.

İlginizi çekebilir –> 19.hafta hamilelik

Bu Dönemde Ultrason ve Detaylı Tarama Yapılır Mı?

Gebeliğin 20. ile 23. haftaları arası, anne karnındaki bebeğin anatomik yapısının en iyi değerlendirildiği zaman dilimidir. Bu nedenle 21. hafta hamilelik dönemi, perinatoloji uzmanları veya radyologlar tarafından yapılan “Detaylı (Ayrıntılı) Ultrason” taraması için en ideal haftalardan biridir. Bu özel ultrasonda bebeğin kalbi, beyin yapısı, omurgası, böbrekleri, yüz hatları (dudak-damak yarığı kontrolü) ve iç organları tepeden tırnağa büyük bir titizlikle incelenir. Olası yapısal anomalilerin tespit edilebildiği bu ultrason, aynı zamanda bebeğinizin üç boyutlu veya dört boyutlu muhteşem fotoğraflarını da görebileceğiniz, aileler için çok heyecan verici bir muayenedir.

Omega 3 Takviyesi Zamanı ve Önemi

Sağlıklı yağ asitleri olan Omega 3, özellikle bu haftalardan itibaren beyin gelişiminin hızlanmasıyla bebeklerin sağlıklı bir şekilde nörolojik gelişimini devam ettirmesi adına büyük bir önem taşır. LCP (Uzun Zincirli Çoklu Doymamış Yağ Asitleri) olarak bilinen bu yağların düzenli tüketiminin, hamilelikte erken doğum riskini düşürdüğü ve doğum sonrası anne depresyonunu azalttığı yönünde çeşitli güçlü bilimsel çalışmalar da bulunuyor. Aynı zamanda bebeklerin retina (göz) gelişimini desteklediği, zihinsel ve motor hareket kabiliyetini güçlendirdiği, doğum sonrasında anne sütünün besin değerini artırdığı da kanıtlanmış bir gerçektir. Bu sebeple Omega 3 içerikli olan gıdaları beslenme programınıza haftalık olarak kesinlikle dahil etmelisiniz. Eğer diyetle yeterince alamıyorsanız doktor tavsiyesiyle balık yağı takviyesi kullanabilirsiniz. Doğal Omega 3 gıdalarına şu sağlıklı örnekleri verebiliriz:

• Cıva oranı düşük, derin deniz balığı olmayan yağlı balıklar (somon, sardalya, hamsi gibi)
• Yoğurda veya salatalara eklenebilecek öğütülmüş keten tohumu
• Bitkisel protein kaynağı siyah ve kırmızı fasulye
• Yulaf ezmesi gibi tam tahıllı ürünler
• Ispanak, semizotu gibi koyu yeşil yapraklı sebzeler
• Ara öğünlerin vazgeçilmezi olan ceviz, fındık ve fıstık gibi bazı çiğ kuruyemişler

21. hafta hamilelik hakkında aklınıza takılan sorularınızı, heyecanınızı veya yaşadığınız tecrübeleri aşağıdaki yorum bölümüne yazarak bizimle paylaşabilirsiniz.

Merak edenler için –> 20.hafta hamilelik