17. hafta gebelik dönemi, anne adayları için hamileliğin dördüncü ayının da yavaş yavaş tamamlanmaya başladığı ve ikinci trimesterin rahatlığının hissedildiği harika bir evredir. Hamileliğin dördüncü ayının son haftasında, yani 17. gebelik haftasında, anne adaylarının karnı dışarıdan fark edilecek düzeyde daha da büyümüş olur. İlk aylarda yaşanan bulantı, kusma ve aşırı yorgunluk gibi şikayetlerin yerini artık daha enerjik ve keyifli günlere bırakması, bu haftanın en güzel yanlarından biridir. Gebeliğin ilerleyen haftalarında karındaki büyüme çok daha hızlı ve belirgin olabilir. Çünkü bebeğiniz içeride hızla gelişim göstermekte ve rahim de bu büyümeye adapte olmak için sürekli genişlemektedir. Bu dönemde bebekler anne karnında ne durumdadır, organları ne aşamadadır ya da anne adayları bebeklerinin o minik hareketlerini tam olarak hissedebilir mi gibi tüm heyecan verici soruların yanıtlarını detaylıca aktaracağız. Öncesinde, mucizevi bir süreç olan 17. hafta gebelik döneminde bebeklerin nasıl olduklarına ve rahim içindeki eşsiz gelişim süreçlerine yakından değinelim.
Yazı İçeriği
17. Hafta Gebelik: Anne Karnında 17 Haftalık Bebek Nasıl Olur?
Bebeklerin bu hafta içerisinde yüz hatları çok daha belirginleşmeye başlar. Öyle ki kirpikleri ve saçları artık uzar, hatta kaşları da şekillenerek uzamaya devam eder. Bu haftalarda ağızlarını açıp kapatabilir, yutkunma pratikleri yapabilirler. Göz kapakları hala kapalı olsa da gözlerini kıpırdatabildiklerini ve dışarıdaki parlak ışıklara tepki verebildiklerini de belirtelim. Bebekler elbette 17. hafta gebelik döneminde hızla büyümeye devam ederler ancak vücutlarında henüz yeterli oranda yağ bulunmaz. Ciltleri oldukça ince ve yarı saydam bir yapıdadır.
Kıkırdak ve Kemik Gelişimi
Bebeklerin iskelet sistemi bu dönemde büyük bir dönüşüm geçirir. Önceleri esnek bir kıkırdak dokusundan oluşan iskelet, artık yavaş yavaş sertleşerek gerçek kemik yapısına dönüşmeye başlar. Bu haftadan itibaren bebekler, kemik gelişimi için ihtiyaçları olan kalsiyumu anneden yoğun bir şekilde alarak depolamaya başlarlar.
Solunum ve Dolaşım Sistemleri
17. hafta gebelik döneminde bebeklerin kalbi dakikada yaklaşık 140 ile 150 arasında atmaktadır. Bu, bir yetişkinin kalp atış hızının neredeyse iki katıdır. Bir yandan dolaşım sistemi bu kadar güçlü çalışırken, diğer yandan akciğerler gelişimini sürdürür. Bebekler henüz amniyon sıvısı içinde oksijen solumasalar da, solunum sistemleri gelişirken nefes alma hareketlerine dair kas denemeleri yaparlar.
Saç, Tırnak ve Cilt Yapısı
Ellerinde ve ayaklarında bu dönemden itibaren tırnakları daha belirgin şekilde uzamaya başlar. Vücutlarını koruyan “lanugo” adı verilen ince, yumuşak tüyler tüm bedenini kaplamıştır. Yağı depolayan dokular (kahverengi yağ dokusu) yeni yeni oluşmaya başladığı için bebekler vücut ısılarını ilerleyen haftalarda daha iyi koruyabilecek hale geleceklerdir.
17 Haftalık Bebek Ne Kadar Büyüklüktedir?
Ebeveyn adaylarının doktor kontrollerinde en sık ve en heyecanla sordukları sorulardan biri de şüphesiz ‘bebeğimiz şu an hangi büyüklükte?’ şeklinde oluyor. 17. hafta gebelik sürecinde bebeğinizin fiziksel ölçüleri hızla artış göstermektedir. Bu muazzam büyüme hızını daha iyi kavrayabilmek için şu temel verilere göz atabiliriz:
- Boy Uzunluğu: Bebeklerin boyunları ile kalçaları (baş-popo mesafesi) arasındaki uzunluk yaklaşık 13 cm ile 14 cm dolaylarında olur. Boyu bir önceki haftalara nazaran neredeyse iki kat uzamış durumdadır.
- Ağırlık Artışı: Bebeklerin sadece boyu değil ağırlığı da hızla yükseliyor. Bu hafta içerisinde bebekler ortalama 100 gram ile 140 gram arasında bir ağırlığa sahip olurlar.
- Meyve Karşılığı: Gözünüzde daha iyi canlanması için 17 haftalık hamilelikte bebeklerin ortalama bir ayva ya da büyük bir nar büyüklüğünde olduğunu söyleyebiliriz.
- Rahim İçi Hacmi: Bu haftadan itibaren bebekler daha hızlı büyüdüklerinden, plasenta ile birlikte rahimde de çok daha geniş bir alan kaplamaya başlarlar.
17 Haftalık Bebek Neye Benzer?
Önceki gebelik haftalarında bebekler bu denli gelişmemiş ve orantılı olmamış olduğundan, bir insan görünümünden kısmen daha uzak olabilirlerdi. Başları vücutlarına göre çok büyüktü ve gözleri yüzün yan taraflarındaydı. Ancak 17. hafta gebelik döneminde bebeklerin tüm iç ve dış organları hızla gelişmeye başlar ve artık minyatür, kusursuz küçük bir insan görünümüne kavuşurlar. Gözleri yüzün ön kısmındaki nihai yerlerine doğru iyice yaklaşmış, kulakları ise boyundan çıkarak başın yanlarındaki son konumlarına yerleşmiştir. Bu dönemde bebeklerin vücutları, kol ve bacakları ile başı çok daha orantılı olur. Gerçekleştirilen detaylı ultrason görüntülemelerinde bebeklerin bu mükemmel uzuvlarını, minik parmaklarını ve yüz hatlarını da net bir şekilde görmeniz mümkündür.
17 Haftada Bebek Tam Olarak Nerede Bulunuyor?
Hamileliğin bu muazzam haftasında bebek, anne adayının hızla büyüyen rahminde güvenle korunarak bulunur. Rahimde bebeği saran ve dış etkenlere karşı bir yastık görevi gören amniyon kesesi mevcuttur. Bu kesenin içi de, bebeğin solunum ve sindirim sisteminin gelişmesine yardımcı olan amniyon sıvısı ile dolu olur. Bebek de bu hayati sıvı içerisinde yer alır. 17. hafta gebelik döneminde ve sonrasında rahim pelvis (leğen kemiği) boşluğuna sığamayacak kadar büyüdüğü için, bebekler anne adayının leğen kemiklerinin üstüne, yani karın boşluğuna doğru konumlanırlar. Bu durum, anne adayının karın bölgesinin dışarıdan bakıldığında daha belirgin olmasını ve “hamile göbeğinin” ortaya çıkmasını beraberinde getirir. Karnın daha şişkin ve yuvarlak görünmesi tamamen bu doğal anatomik yer değişiminden kaynaklanır.
17 Haftalık Bebek Nerede Hissedilir?
Gebelik haftaları birbiri ardına ilerledikçe, tıpta “fundus” olarak adlandırılan rahmin en tepe noktası da genişleyerek bir küre şeklini almaya başlar. 17. hafta gebelik sürecinde rahmin tepe noktası, leğen kemiği ile göbek deliği arasında bir yerdedir; tam olarak göbek deliğinin 3 ya da 4 parmak altında konumlanır. Anne adayı sırt üstü uzanıp elini karnına, tam olarak bu noktaya nazikçe koyarsa, rahmin o sertleşmiş ve belirginleşmiş yapısını, dolayısıyla da bebeğinin yaşadığı alanı rahatlıkla hissedebilir. İlerleyen her haftada bu tepe noktası biraz daha yukarı, göbek deliğine doğru çıkmaya devam edecektir.
Bilginiz olsun –> 16.hafta gebelik
17. Hafta Gebelik: 17 Haftalık Bebek Anne Karnında Ne Yapar?
Bebeklerin bu gebelik haftasında rahimdeki yerleri son derece rahattır çünkü hala taklalar atıp serbestçe hareket edebilmeleri için etraflarında yeterince geniş bir alanları bulunur. Bu nedenle oldukça hareketli olurlar ve beraberinde hareket kabiliyetleri de gün geçtikçe güçlenir.
Emme ve Yutma Refleksleri
Bu dönemde bebeklerin yüz kasları ciddi oranda gelişir. Elleriyle kavrama hareketini de sıklıkla yaptıkları gözlemleniyor. Kimi zaman ellerini kavuşturabilir, göbek kordonuyla oynayabilir ve parmaklarını birbirine kenetleyebilirler. Yüzlerine dokunabilir ve özellikle başparmaklarını emebilirler. Bu emme ve amniyon sıvısını yutma hareketlerine dair denemeler yaparak, doğduktan sonraki anne sütü beslenmesine şimdiden hazırlandıklarını söyleyebiliriz.
Uyku ve Uyanıklık Döngüsü
Sıklıkla sorulan bir diğer soru da anne karnındaki bebeklerin sürekli uyku halinde olup olmadığıdır. 17. hafta gebelik döneminde bebeklerin sürekli uyanık ve hareketli olmasını beklememek gerekiyor. Günün yaklaşık % 80’ini, tıpkı yeni doğmuş bir bebek gibi uyuyarak geçirirler ve bu dinlenme evresi onların hücresel gelişimleri açısından son derece önemlidir. Uyku saatleri ise sadece anne uyurken değil, güne yayılmış durumdadır.
Duyusal Gelişim ve Tepkiler
Her ne kadar bu haftada bebeklerin gözleri kapalı olsa da, dışarıdan karın bölgesine vuran çok parlak ışıkları (örneğin güneş ışığı veya el feneri) fark edebildiklerini de belirtelim. İşitme yetileri de gelişmektedir; amniyon sıvısı anne kalp atışını, bağırsak seslerini ve dış ortamdaki sesleri dalgalar halinde bebeğe iletir. Kulak yolundan beyne ulaşan bu ses dalgaları, bebeklerin sesleri duymasını sağlar. Bu nedenle aniden duyulan yüksek frekanslı seslere sıçrayarak tepki verebilirler.
17 Haftalık Bebek Hissedilir Mi?
Gebeliğin bu çok özel haftasında anne adayları artık o beklenen hisse kavuşabilirler. Aslında bebekler çok daha erken dönemlerde, 7. veya 8. haftalardan itibaren rahim içinde hareket etmeye başlarlar ancak çok küçük olmaları nedeniyle rahim duvarına çarpmadıkları için bu hareketler dışarıdan hissedilmez. 17. hafta gebelik sürecinde ise bebek yeterince büyüdüğü için anne adayları hafif düzeyde de olsa bebeklerini ilk kez hissedebilirler. Tıpta “canlanma” olarak adlandırılan bu ilk hareketler, bir kelebeğin kanat çırpması, mısır patlaması veya hafif bir gaz kaynaması gibi tarif edilebilir. Eğer bu sizin ilk gebeliğinizse, bebeğinizin hareketini henüz hissedemiyor olmanız kesinlikle bir sorun olduğu anlamına gelmez. Çünkü ilk gebeliklerde rahim kasları daha sıkı olduğu için bebek hareketleri genellikle 20. ile 22. haftalara kadar daha geç dönemde hissedilebilir.
Merak edenler için –> 15.hafta gebelik
17 Haftalık Bebek Tekme Atar Mı?
Evet, 17. hafta gebelik sürecine ulaşıldığında artık bebekler bacak kaslarını oldukça güçlendirmiş olurlar ve tekme atabilirler. Bebeklerin bu dönemde anne karnında sergilediği fiziksel aktiviteler oldukça çeşitlidir ve anne adayı tarafından (özellikle ikinci veya üçüncü gebeliklerde) farklı şekillerde hissedilebilir. Bu haftalarda rahim içindeki başlıca hareket türleri şunlardır:
- Tekmeler ve Yumruklar: Bebeğin kol ve bacak kasları geliştikçe, rahim duvarına doğru savurduğu minik tekmeler veya yumruklar pıt pıt atma şeklinde hissedilebilir.
- Hıçkırık Nöbetleri: Bebeğin diyafram kası geliştikçe ritmik hıçkırık nöbetleri tutabilir. Anne adayı karnında düzenli ve çok hafif kalp atışı gibi seğirmeler hissedebilir.
- Gerinme ve Esneme: Uyku sonrası veya amniyon sıvısı içinde pozisyon değiştirirken gerinme hareketleri yaparlar.
- Takla Atma ve Dönüşler: Hala yeterli alanları olduğu için tam tur dönerek veya takla atarak yer değiştirebilirler, bu da karnın içinde hafif bir dalgalanma hissi yaratır.
17 Haftalık Bebeğin Cinsiyeti Belli Olur Mu?
Hamilelik serüveninde sadece ebeveyn adayları değil, onların yakın çevreleri, büyükanne ve büyükbabalar da bebeğin cinsiyetini öğrenmek için sabırsızlanıyor. Bu nedenle doktor randevularında gebeliklerde cinsiyet ne zaman belli olur sorusu da sıklıkla gündeme geliyor. 17. hafta gebelik döneminde bebeğinizin dış üreme organları artık dışarıdan görülebilecek kadar şekillenmiş olduğundan, ultrason muayenesi ile bebeğinizin cinsiyetini kesinliğe çok yakın bir oranla öğrenebilirsiniz. Fakat bu durumun her ultrason muayenesinde mutlaka mümkün olacağını beklememek gerekir. Bebeğin anne karnındaki pozisyonunun uygun olması, bacaklarının açık olması cinsiyetinin doktorunuz tarafından net bir şekilde tespit edilmesi adına son derece önemlidir. Eğer pozisyonu uygun değilse, sırtı dönükse veya bacak bacak üstüne atmışsa, cinsiyeti öğrenmek için mecburen sonraki kontrollerinizde, birkaç hafta sonrasında da beklemek durumunda kalabilirsiniz.
17. Hafta Gebelik: Bedeninizde Adım Adım Neler Oluyor?
İkinci trimesterin tatlı rüzgarları eserken, vücudunuz da bebeğinizin büyümesine yer açmak için çeşitli uyum süreçlerinden geçmektedir. 17. hafta gebelik döneminde bedeninizde bazı yeni fiziksel farklılıklar ortaya çıkabilir.
Denge Kaybı ve Fiziksel Zorluklar
Bu hafta içerisinde hızla büyüyen karın nedeniyle vücudunuzun ağırlık merkezi değişmeye başlar. Hamilelik hormonlarından olan relaksin, eklem ve bağlarınızı gevşettiği için anne adayları kendilerini biraz dengesini kaybetmiş veya sakarlaşmış gibi hissedebilir. Bu nedenle düşme riskini azaltmak adına yüksek topuklu ayakkabı yerine, tabanı yere sağlam basan düz ve ortopedik ayakkabıları tercih etmeye özen gösterin.
Kilo Artışı ve Beslenme Düzeni
Bulantıların geçmesiyle birlikte iştahınız açılabilir. Anne adayları bu haftalarda daha belirgin kilo almaya başlayabilir ancak doktorunuzun önerdiği sınırlar dahilinde, aşırı düzeyde kilo alınmadığı müddetçe bunu problem etmemek gerekiyor. Önemli olan sadece kalori almak değil; bebeğinizi besleyecek faydalı gıdalarla sağlıklı ve dengeli bir beslenme düzenini korumaktır.
Ciltteki Değişimler ve Lekelenmeler
Artan kan hacmi ve hamilelik hormonları olan östrojen ve progesteron seviyelerindeki yükseliş, cildinizde de bazı değişimlere yol açacaktır. Vücudun farklı bölgelerinde, özellikle yüzde alın ve yanak çevresinde “kloazma” veya “gebelik maskesi” olarak da bilinen kahverengi noktalar olabilir. Ayrıca artan kan akışına bağlı olarak kırmızı lekelenmeler belirebilir, gözlerde kuruluk şikayeti yaşanabilir. Karnınızın tam ortasından aşağı inen “linea nigra” adındaki koyu renkli çizgi de belirginleşebilir. Tüm bu lekelerin ve değişimlerin çoğunlukla doğumdan kısa bir süre sonra hormonların normale dönmesiyle tamamen ortadan kalktığını da aktaralım.
D Vitamini Takviyesi Zamanı
Tüm gebelik döneminde olduğu gibi 17. hafta gebelik sürecinde de vücudun vitamin ve mineral ihtiyacı en üst düzeydedir. Özellikle D vitamini almak bu evrede oldukça önemlidir. Kalsiyum ve fosfat değerlerini vücutta tutan ve dengeleyen D vitaminidir. D vitamini gereksiniminizi karşılamak ve faydalarını en üst düzeye çıkarmak için şu hususlara dikkat edebilirsiniz:
- Kemik Gelişimine Etkisi: D vitamini, anneden bebeğe kalsiyum transferini kolaylaştırarak bebeklerin sağlıklı kemik gelişimini doğrudan destekler. Eğer yeteri oranda D vitamini alınmazsa bebeklerin iskelet sistemlerinde ve diş köklerinde gelişimsel sorunlar olabilir.
- Güneş Işığının Önemi: Doğal yollarla D vitamini sentezlemek için cildin doğrudan güneş ışınlarına maruz kalması gerekir. Günde 15-20 dakika güneş koruyucu sürmeden kolları ve bacakları güneşlendirmek D vitamini almayı sağlıyor.
- Besin Kaynakları: Yumurta sarısı, somon gibi güvenli deniz ürünleri ve D vitamini ile zenginleştirilmiş süt ürünleri diyete eklenmelidir.
- Takviye Kullanımı: Eğer güneşlenme ve beslenme ile yeterli vitamin sentezi mümkün değilse, yapılan kan testleri sonucunda doktorunuzun reçete edeceği dozlarda dışarıdan takviye olarak damla veya hap formunda D vitamini alabilirsiniz. Ancak öncesinde mutlaka doktorunuza danışmanız ve ezbere ilaç kullanmamanız büyük önem taşıyor.
17 Haftalık Gebelikte Beslenme Nasıl Olmalı?
17. hafta gebelik döneminde iştahınızın tamamen geri dönmesiyle birlikte, “iki kişilik yemek” tuzağına düşmeden besin değeri yüksek gıdalara yönelmeniz gerekir. Bebeğinizin artan kalsiyum ihtiyacını karşılamak için süt, yoğurt, kefir ve koyu yeşil yapraklı sebzelerin tüketimi artırılmalıdır. Ayrıca beyin gelişimi için hayati önem taşıyan Omega-3 yağ asitleri açısından zengin olan ceviz, keten tohumu ve cıva oranı düşük deniz balıkları haftalık beslenme rutininize eklenmelidir. Sindirim sisteminin yavaşlaması sonucu oluşabilecek kabızlık sorununu önlemek adına lifli gıdalar (yulaf, tam buğday ürünleri, taze sebze ve meyveler) tüketmek ve günde en az 2,5 – 3 litre su içmek hem annenin genel sağlığı hem de amniyon sıvısının yenilenmesi için çok büyük bir öneme sahiptir.
17 Haftalık Hamilelikte Egzersiz Yapılabilir Mi?
Gebelik bir hastalık değil, fizyolojik bir süreçtir. Riskli bir gebelik teşhisi konulmadığı sürece, 17. hafta gebelik döneminde hafif ve orta tempolu egzersizler yapmak hem bedensel hem de ruhsal sağlığınıza inanılmaz faydalar sağlar. Egzersiz yapmak, hamilelik döneminde sıklıkla karşılaşılan bel ve sırt ağrılarını hafifletir, kan dolaşımını hızlandırarak bacaklarda oluşabilecek krampları ve ödemi engeller, aynı zamanda uyku kalitenizi artırır. Bu dönemde yapılabilecek en güvenli sporlar arasında hamile yogası, hamile pilatesi, yüzme ve açık havada yapılan 30-40 dakikalık tempolu yürüyüşler yer almaktadır. Sıçrama, zıplama gerektiren, karın bölgesine darbe alma ihtimali olan veya denge kaybı yaratabilecek ağır ve tehlikeli sporlardan ise doğum sonrasına kadar kesinlikle uzak durulmalıdır. Herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanınızdan onay almanız şarttır.
17 Haftalık Gebelikte Karın Ne Kadar Büyür?
Anne adayları aynaya baktıklarında hamileliklerini görmek için sabırsızlanırlar. 17. hafta gebelik döneminde karnın büyüklüğü kadından kadına büyük farklılıklar gösterebilir. Eğer bu ilk gebeliğinizse, karın kaslarınız daha gergin olduğu için karnınız sadece küçük bir şişkinlik gibi, sanki biraz kilo almışsınız veya gazınız varmış gibi görünebilir. Ancak ikinci veya üçüncü gebeliğinizi yaşıyorsanız, rahim ve karın kaslarınız daha önceden esnemiş olduğu için karnınız bu haftalarda dışarıdan çok net bir şekilde fark edilecek kadar büyümüş olabilir. Ayrıca anne adayının boyu, vücut yapısı ve kilosu da karnın belirginleşmesinde önemli rol oynar. Boyu uzun olan kadınlarda bebek yukarı doğru değil de dikey olarak daha rahat yerleşebildiği için karın çok daha geç fark edilebilirken, minyon tipli anne adaylarında karın çok daha erken sivrilip öne çıkabilmektedir. Her anne adayının bedeni ve gebelik süreci kendine özgü ve eşsizdir.
17. Hafta Gebelik: 17 Haftalık Gebelikte Sık Görülen Şikayetler Nelerdir?
İkinci trimester altın dönem olarak adlandırılsa da, 17. hafta gebelik sürecinde vücudun değişen dinamiklerine bağlı olarak bazı yeni fizyolojik şikayetler baş gösterebilir. Artan kan hacmi burun mukozasında şişliğe ve kılcal damar çatlamalarına yol açarak burun kanamalarına veya sürekli devam eden burun tıkanıklıklarına (hamilelik riniti) neden olabilir. Sindirim sisteminin progesteron hormonu sebebiyle yavaş çalışması mide yanması, hazımsızlık ve gaz şikayetlerini artırabilir. Ayrıca, rahim hızla büyüdükçe onu pelvis kemiğine bağlayan bağlar (round ligament) gerildiği için, özellikle aniden ayağa kalktığınızda veya öksürdüğünüzde kasıklarınızın sağ veya sol tarafında bıçak saplanır gibi ani ama kısa süreli keskin ağrılar (round ligament ağrısı) hissedebilirsiniz. Tüm bu şikayetler, vücudunuzun bebeğinize mükemmel bir şekilde uyum sağlamaya çalıştığının doğal ve geçici işaretleridir.
İlginizi çekebilir –> 14.hafta gebelik
