Artık doğuma çok kısa bir zamanın kaldığı ve heyecanın doruklara ulaştığı bu özel dönemde, anne ve baba adaylarının zihninde sayısız soru belirmektedir. Gebelik serüveninin son virajına girilirken, bedeninizde ve bebeğinizde yaşanan değişimler de oldukça hız kazanır. 37. hafta hamilelik süreci, bebeğinizin dış dünyaya uyum sağlamak için son hazırlıklarını yaptığı, sizin ise fiziksel ve ruhsal olarak doğuma odaklandığınız oldukça önemli bir zaman dilimidir. Bu haftaya ulaştığınızda bebeğiniz artık “erken doğmuş” sayılma sınırını geride bırakmak üzeredir. Sizler için hazırladığımız bu kapsamlı rehberde, bu kritik haftada yaşanabilecek fiziksel değişimleri, doktor kontrollerinin detaylarını, doğum belirtilerini ve merak ettiğiniz tüm hususları derinlemesine aktarıyoruz.
Yazı İçeriği
37. Hafta Hamilelik Kaç Aylık Eder?
Hamilelik sürecinde haftaları aylara çevirmek, anne adaylarının ve çevrelerindeki kişilerin en çok kafa karışıklığı yaşadığı konulardan biridir. Tıbbi olarak gebelik, son adet tarihinizin ilk gününden itibaren 40 hafta (280 gün) olarak hesaplanır. 37. hafta hamilelik dönemine girdiğinizde, tam olarak 8 aylık hamile olduğunuz anlamına gelir. Yani 8 ay 3 haftalık bir gebelik dönemini başarıyla geride bırakmış bulunuyorsunuz. Bu süreç, hamileliğin son aşaması olan üçüncü trimester (son üç aylık dönem) içerisindedir. Artık 9. ayınızın içindesiniz ve bebeğinizi kucağınıza almanıza sayılı günler kaldı. Bu dönemde vücudunuzun ve psikolojinizin doğuma hazırlanması için kendinize zaman tanımanız, bol bol dinlenmeniz büyük önem taşır.
Bebeğin Boyu ve Kilosu Ne Kadar Olmalıdır?
Bebeklerin bu gebelik haftasındaki fiziksel ölçüleri, doğduklarındaki ölçülere oldukça yaklaşmış durumdadır. Bu hafta itibarıyla bebeklerin boyları ortalama 47 cm ile 49 cm arasında değişir. Ağırlıkları ise 2900 gram ile 3100 gram arasındadır; yani bebeğiniz yaklaşık olarak iri bir kavun büyüklüğüne erişmiştir. Ancak bu noktada her bebeğin genetik yapısının farklı olduğunu ve her gebelik haftasında birebir aynı uzunlukta ya da aynı ağırlıkta olmasını beklememek gerektiğini vurgulamalıyız. Anne ve babanın fiziksel özellikleri, anne adayının beslenme düzeni ve plasentanın durumu bebeğin kilosunu doğrudan etkiler. Yapılan ultrasonik görüntüleme tetkiklerinde bebeklerin ağırlığının bu referans aralığında olmaması, hemen panik yapılacak bir durum değildir ve mutlaka bir gelişim sorunu ya da anomali olduğu şeklinde yorumlanmamalıdır.
37. Hafta Hamilelik Döneminde Doğuma Ne Kadar Kaldı?
Normal ve sağlıklı bir gebelikte doğum genellikle hamileliğin 38. haftası ile 40. haftası arasında gerçekleşir. Bu nedenle 37. hafta hamilelik döneminde olduğunuzu göz önüne alırsak, doğuma sadece 1 hafta kalmış olabileceği gibi 2 ya da 3 hafta da kalmış olabilir. Hatta istatistiksel olarak hamileliklerin yaklaşık %10’unda doğum gebeliğin 41. veya 42. haftasına kadar sarkabilmektedir ve bu bilgiyi de mutlaka göz önünde bulundurmakta fayda olacaktır. Bu durumda doğuma tahmin ettiğinizden daha uzun bir süre var demektir. Önemli olan 37. haftadan sonra doğum eyleminin her an başlayabileceğini anne adaylarının biliyor olması ve hastane çantası, bebek odası gibi hazırlıklarını da bu doğrultuda eksiksiz olarak tamamlamış olmasıdır.
Doktor Kontrolleri ve Yapılan Testler Nelerdir?
Anne adaylarının hamilelik dönemi boyunca kontrollerini aksatmadan yaptırması büyük bir önem taşır, ancak son haftalarda bu kontrollerin sıklığı haftada bire düşer. Bu sayede hem anne adayının hem de bebeğin anlık sağlık durumunun gözden geçirilmesi mümkün olabilir ve olası problemlerin (örneğin kordon dolanması, suyun azalması) erken dönemde saptanması sağlanır.
Ultrason Görüntülemesi ve Suyun Değerlendirilmesi
Bu haftadaki ultrason görüntülemelerinde bebeğin içinde bulunduğu amniyon sıvısının miktarı titizlikle incelenir. Amniyon sıvısının azalması, plasentanın yaşlanmaya başladığının bir işareti olabilir. Aynı zamanda bebeklerin boyu, tahmini kilosu ve başının doğum kanalına girip girmediği (angaje olup olmadığı) da bu görüntüleme ile tespit edilir.
NST (Non-Stress Test) İle Kalp Atışı Takibi
Bebeklerin kalp atışlarının ve kan akış hızlarının kontrol edilebilmesi için NST (Non-Stress Test) işlemine bu haftadan itibaren rutin olarak gerek duyulur. Anne adayının karnına bağlanan iki adet prob yardımıyla sadece 20-30 dakika içerisinde tamamlanan NST ile hem bebeğin iyilik hali değerlendirilir hem de rahimdeki olası kasılmaların (sancıların) izlenmesi mümkün olur.
Kan ve İdrar Tahlilleri
Eğer anne adayında gebelik şekeri, tiroid veya yüksek tansiyon gibi kronik bir rahatsızlık varsa bu yönde de bazı kan kontrolleri yapılabilir. İdrarda protein kaçağı olup olmadığına bakılarak gebelik zehirlenmesi (preeklampsi) riski değerlendirilir.
37. Hafta Hamilelik Muayenesi Nasıl Yapılır?
Bu haftalardaki muayeneler genellikle standart ultrason kontrollerini kapsasa da, doktorunuz doğum şeklini belirlemek için vajinal bir muayene (çatı muayenesi) yapmak isteyebilir. Bu muayene, jinekolojik muayene masasında yapılır. Vajinadan iki parmakla nazikçe girilerek pelvis (çatı) kemiğinin bebeğin normal doğumu için anatomik olarak uygun olup olmadığının kontrol edilmesi sağlanır. Aynı zamanda rahim ağzında (servikste) herhangi bir yumuşama (efasman) veya açılma (dilatasyon) olup olmadığı da bu muayene sırasında saptanır. Bu muayeneler, anne adayına acı veren veya bebeğe zarar veren uygulamalar değildir. Sadece saniyeler sürer ve doğum yolculuğunuzun planlanması için hekiminize çok değerli bilgiler sunar.
Bebekte Yaşanan Fiziksel Değişimler Nelerdir?
Bu gebelik haftasında bebeklerin fiziksel gelişimi rahim dışındaki hayata uyum sağlayabilecek kadar çok yüksek bir oranda tamamlanmış olur. Ancak organların olgunlaşma süreçlerinin %100’ünün tamamlandığından da henüz tam olarak söz edemeyiz. İşte bu haftada bebeğinizin bedeninde yaşanan başlıca değişimler:
- Akciğer ve Beyin Gelişimi: Bebeklerin akciğerleri sürfaktan adı verilen maddeyi üretmeye devam ederken, beyni de sinirsel bağlantılarını hızla kurarak bu gebelik haftasında gelişimini sürdürür.
- Karaciğer Enzimleri: Bazı karaciğer enzimleri tam olgunlaşmamış olabilir ve kanda bilirubin fazlalığı mevcut olduğundan anne sütünün sarılığı yenidoğanlarda daha uzun sürebilir.
- Mekonyum Üretimi: Bebeklerin sindirim sistemlerinde mekonyum adlı yapışkan yapıda ve koyu yeşil/siyah renkli ilk dışkı artık tamamen oluşmuş ve bağırsaklarda birikmeye başlamıştır.
- Lanugo ve Verniks Tabakası: Bebeklerin vücudunu kaplayan ve lanugo adı verilen ince tüyler büyük ölçüde dökülmüş, cildi koruyan kremsi verniks kazeoza tabakası ise azalmaya başlamıştır.
- Bağışıklık Sistemi Geçişi: Bebek, doğumdan sonraki ilk aylarda kendisini hastalıklara karşı koruyacak olan antikorları plasenta yoluyla annesinden yoğun bir şekilde almaya devam eder.
- Pelvise Yerleşme (Angajman): Anne karnındaki bebekler baş aşağı pozisyona geçerek leğen kemiğine (pelvise) doğru hafifçe aşağı yerleşmeye başlar.
37. Hafta Hamilelik Ağrıları Nasıldır?
Gebeliğin bu son virajında anne adaylarının yaşadıkları ağrıların şiddeti, sıklığı ve karakteri oldukça değişkendir. Bebeğin ağırlığının artması ve pelvise doğru inmesi, vücudun ağırlık merkezini tamamen değiştirir. Bazı anne adayları, dayanılmaz bel ve sırt ağrıları nedeniyle sağlık kuruluşuna başvurma gereği hissedebilir. Bazı anne adayları ise ağrıları ‘belli belirsiz bir sızı’ veya ‘adet sancısına benzer kramplar’ olarak tarif edebilir. Elbette bu durum kişinin anatomik yapısı ve ağrı eşiği ile de yakından ilgilidir. Yaşanan yalancı kasılmalar (Braxton Hicks) bu dönemde düzensiz olabilir ve aniden başlayarak dinlenmeyle ani bir şekilde kesilebilir. Eğer gerçek bir erken doğum eylemi söz konusu değilse, yaşanan bu ağrılar ritmik bir artış göstermez. Bebeğin sinirlere baskı yapmasından kaynaklı olarak kalçadan bacağa vuran siyatik ağrıları da bu haftalarda sıklıkla hissedilebilir.
Bu Dönemde Baş Ağrısı Yaşanır mı?
Hamileliğin son aylarında uykusuzluk, yorgunluk ve stres gibi masum nedenlerle zaman zaman baş ağrıları yaşanması beklenebilir bir durumdur. Ancak anne adayları gebeliğin bu haftasında yaşadıkları şiddetli ve geçmeyen baş ağrılarını kesinlikle hafife almamalı, mutlaka dikkate almalıdır. Baş ağrısı hissettiğinizde ilk iş olarak tansiyon ölçümünün yapılması ve tansiyonla ilgili bir sorun varsa derhal doktora bilgi verilmesi hayati önem taşır. Şayet tansiyonunuz 14/9 (140/90 mmHg) ve üzerindeyse, bu yüksek tansiyona bulanık görme, göz önünde uçuşan noktalar, mide üstü (karaciğer bölgesi) hassasiyeti, ellerde ve yüzde ani şişlik gibi şikayetler de eşlik ediyorsa zaman kaybetmeden bir acil servise veya kendi kadın doğum uzmanınıza başvurmanızda fayda olacaktır. Bu belirtiler preeklampsi (gebelik zehirlenmesi) adı verilen tehlikeli durumun habercisi olabilir.
37. Hafta Hamilelik Sürecinde Bebeğin Çok Hareketli Olması Normal mi?
Pek çok anne adayı doğuma yaklaşıldıkça bebek hareketlerinin yavaşlayacağını düşünür, ancak bu tamamen doğru bir varsayım değildir. Bu gebelik haftasında bebeklerin hareket frekanslarında çok fazla değişim olmaz; yani hareket etmeye devam ederler. Ancak bebek artık daha büyüktür ve kasları çok daha güçlüdür. Bu nedenle anne adayları bebeklerinin hareket ettiğini dışarıdan çok daha net hissedebilir ve hatta karın yüzeyinde dalgalanmalar görebilirler.
Bebeğin Hareket Alanının Daralması
Bebeğiniz rahim içini tamamen doldurduğu için artık takla atmak veya geniş tekmeler savurmak için yeterli alana sahip değildir. Bunun yerine daha çok dönme, gerinme, ayaklarını kaburgalarınıza dayayarak itme gibi daha geniş çaplı ve bazen can yakan hareketler sergiler. Bu itme hareketleri “çok hareketli” olduğu izlenimini yaratabilir.
Hareketlerin Doğru Takibi
Bebeğin hareketli olması her zaman onun sağlıklı ve yeterli oksijen aldığının en önemli göstergesidir. Doktorunuz muhtemelen size “tekme sayımı” yapmanızı önerecektir. Bebeğinizin günün belirli saatlerinde aktif olması ve 2 saat içinde en az 10 hareket (tekme, dönme, gerinme) yapması normal kabul edilir.
Bebeğin Uyku Döngüsü
Bazen 20 ila 40 dakika boyunca hiçbir hareket hissetmeyebilirsiniz. Bu durum paniğe yol açmamalıdır çünkü bebeğiniz anne karnında düzenli bir uyku-uyanıklık döngüsü geliştirmiştir ve o an sadece derin bir uykuda olabilir. Tatlı bir şeyler yiyip sol yanınıza yattığınızda hareketlerin tekrar başlaması beklenir.
Doğuma Yaklaşırken Beslenme Nasıl Olmalıdır?
Bu haftalarda bebeğin aşağı inmesiyle midenize olan baskı biraz hafiflese de, sindirim sisteminiz hamilelik hormonları nedeniyle hala oldukça yavaş çalışmaktadır. Doğuma enerji toplamak ve bebeğinizin son kilo alımını desteklemek için beslenmenize ekstra özen göstermelisiniz. Öğünlerinizi şu prensiplere göre düzenlemeniz faydalı olacaktır:
- Zengin Protein Kaynakları: Bebeğin kas ve doku gelişimi için kırmızı et, iyi pişmiş balık, yumurta ve baklagiller tüketimine ağırlık verin.
- Kalsiyum ve Kemik Gelişimi: Süt, yoğurt, kefir ve peynir gibi kalsiyum depolarını tüketmek hem bebeğin kemiklerini güçlendirir hem de annenin kemik depolarını korur.
- Lifli Gıdalarla Kabızlığa Son: Bu haftalarda sıklıkla görülen kabızlık ve hemoroid sorununu önlemek için yulaf, tam buğday ekmeği, taze meyve ve sebze tüketimini artırın.
- Uzak Durulması Gerekenler: Ödem oluşumunu engellemek için aşırı tuzlu gıdalardan, salamura ürünlerden uzak durulmalıdır. Ayrıca mideyi yoran kızartmalar, işlenmiş paketli gıdalar ve aşırı şekerli tatlı tüketiminde ölçülü olunmalıdır.
- Bol Sıvı Tüketimi: Amniyon sıvısının yenilenmesi ve rahim kaslarının gereksiz yere uyarılmasını engellemek için günde en az 2.5 – 3 litre su içilmesi ihmal edilmemelidir.
37. Hafta Hamilelik ve Cinsel İlişki
Hamileliğin son dönemlerinde cinsellik, çiftlerin en çok çekindiği konulardan biridir. Ancak tıbbi bir risk taşımayan normal gebeliklerde cinsel yaşamın devam etmesinde hiçbir sakınca yoktur. Gebeliğin takibini yapan doktor tarafından erken doğum riski, plasentanın aşağıda olması (plasenta previa), suyun erken gelmesi veya açıklanamayan vajinal kanama gibi nedenlerle özel bir yasak ya da kısıtlama getirilmediyse, 37. hafta hamilelik sürecinde cinsel ilişkiye girilebilir. Hatta menide bulunan prostaglandin adlı hormonun rahim ağzını yumuşatarak doğumu doğal yollardan kolaylaştırabileceğine dair tıbbi görüşler de bulunmaktadır. Bu dönemde karnın büyüklüğü nedeniyle anne adayını fiziksel olarak rahatsız etmeyecek, karnına baskı yapmayacak pozisyonların (örneğin yan yatış pozisyonları) tercih edilmesi önerilir.
Doğum Belirtileri Nelerdir?
Bu haftadan itibaren vücudunuzun size vereceği sinyalleri doğru okumak oldukça önemlidir. Doğumun yaklaştığını gösteren belirtiler kişiden kişiye değişse de, genellikle şu üç temel faktör doğum eyleminin başladığına işaret eder:
Nişan Gelmesi (Mukoza Tıkacı)
Hamilelik boyunca rahim ağzını bakterilere karşı bir tıkaç gibi kapatan sümüksü, kalın ve jölemsi yapıya “nişan” adı verilir. Rahim ağzı incelmeye ve açılmaya başladığında bu tıkaç düşer. Çamaşırınızda pembe, kahverengi veya hafif kanlı sümüksü bir akıntı görmeniz, nişanın geldiğini gösterir. Bu, doğumun birkaç saat içinde de, birkaç gün içinde de başlayabileceğinin ilk habercisidir.
Suyun Gelmesi (Amniyon Kesesinin Yırtılması)
Bebeği koruyan amniyon kesesinin yırtılması sonucu vajinadan aniden bardaktan boşalırcasına veya yavaş bir sızıntı şeklinde ılık, kokusuz ve şeffaf bir sıvı gelmesi, doğumun en net ve acil habercisidir. Su geldiğinde sancılarınız henüz başlamamış olsa bile enfeksiyon riskine karşı vakit kaybetmeden hastaneye başvurmanız gerekir.
Düzenli ve Ritmik Kasılmalar (Doğum Sancıları)
Gerçek doğum sancıları, Braxton Hicks denilen yalancı kasılmalardan farklıdır. Genellikle belden başlayıp kasıklara doğru yayılan, istirahat etmekle geçmeyen, şiddeti giderek artan ve düzenli aralıklarla (örneğin her 5 dakikada bir gelip yaklaşık 1 dakika süren) giren kasılmalar gerçek doğum sancılarıdır.
37. Hafta Hamilelik İçin Uygun Egzersizler Nelerdir?
Bedeniniz ağırlaşmış olsa da hareketsiz kalmak eklem ağrılarınızı artırabilir. Doğumun iyice yaklaştığı bu gebelik haftasında vücudu çok zorlamadan yapılabilecek en ideal egzersiz yönteminin düzenli olarak yürümek olduğunu söyleyebiliriz. Temiz havada, topuksuz, esnek ve rahat ayakkabılar kullanarak hafif tempoda yürümek anne adayları için hem fiziksel hem de psikolojik açıdan rahatlatıcı olacaktır. Yürüyüş aynı zamanda bebeğin başının pelvis içine doğru yerleşmesine de yerçekimi sayesinde yardımcı olur. Aynı zamanda pelvis taban kaslarını güçlendiren Kegel egzersizleri, uzman eğitmenler eşliğinde yapılan nefes odaklı hamile yogası ya da esnemeyi sağlayan klinik pilates de yapılabilir. Egzersiz sırasında nefes nefese kalmamaya ve bol su tüketmeye dikkat edilmelidir.
Kasık Ağrısı Yaşanması Beklenen Bir Durum mu?
Elbette 37. hafta hamilelik döneminde kasık ağrısı, vajina bölgesinde baskı ve pelvik kemiklerde sızlama yaşanabilir ve bu durum klinik olarak tamamen normaldir. Nedeni ise rahmin devasa boyutlara ulaşarak pelvik bölgeye, sinirlere ve damarlara yoğun bir mekanik baskı yapmasıdır. Ayrıca bebeğin başının doğum kanalına girmesiyle birlikte kasık bölgesinde elektrik çarpmasına benzer ani “şimşek ağrıları” hissedilebilir. Vücudunuzun doğuma hazırlık olarak salgıladığı relaksin hormonu da pelvik eklemlerinizi gevşettiği için yürürken veya yatakta dönerken kasıklarınızda sızılar hissetmeniz gebeliğin doğasına uygundur.
37. Hafta Hamilelik Döneminde Vajinal Akıntı Ne Anlama Gelir?
Gebeliğin bu son haftalarında hormonal aktivitenin zirve yapması ve pelvik bölgeye giden kan akışının çok yüksek olması nedeniyle vajinal akıntıda gözle görülür bir miktar artış olabilir. Süt beyazı renginde, kokusuz ve kaşıntı yapmayan ince akıntılar fizyolojik lökorre olarak adlandırılır ve rahmi enfeksiyonlardan korumak için üretilir. Ancak akıntının renginin kırmızı ya da kanlı olması, kahverengi ya da peynir kesiği kıvamında olması, yeşil/sarı renkte olması, kötü kokması ve genital bölgede yanma, kaşıntı yapması gibi durumlarda ciddi bir problem veya vajinal enfeksiyon (mantar vb.) olduğu düşünülür. Özellikle kahverengi lekelenme veya kanlı akıntı durumunda rahim ağzındaki değişimleri değerlendirmek için doktorunuzu bilgilendirmeniz son derece önemlidir.
İlginizi çekebilir –> 36.hafta gebelik
Mide Bulantısı ve Yanması Normal midir?
İlk aylarda yaşanan bulantılar genellikle bitmiş olsa da, gebeliğin bu son haftasında mide şikayetleri farklı bir formda geri dönebilir. Midede ekşime olması, yediklerin ağza gelmesi (reflü), mide yanması ve göğüs kemiği altında ağrı hissedilmesi gibi şikayetler oldukça sıktır. Rahim bu gebelik haftasında artık iyice büyümüş ve karın boşluğunu kaplamıştır; bu da mideyi ve bağırsakları yukarı doğru itebilir. Ayrıca progesteron hormonu mide üst kapağını (sfinkter) gevşetir. Bu durum mide asidinin yemek borusuna çok kolay bir şekilde kaçmasına yol açar ve yanma gibi şikayetler ortaya çıkabilir. Bu rahatsız edici şikayetleri azaltmak için aşağıdaki basit yöntemleri deneyebilirsiniz:
- Mide asidinin yemek borusuna kaçışını engellemek için gece yatarken yüksek yastıkta yatmak veya yatağın baş kısmını yükseltmek.
- Tıka basa doymak yerine gün içine yayılmış az az ve sık sık öğünler tüketmek.
- Yemeklerden hemen sonra uzanmamak, sindirimi kolaylaştırmak için mümkünde evin içinde kısa bir yürüyüş yapmak.
- Mide zarını tahriş eden aşırı baharatlı, acı, asitli gıdalardan ve ağır kızartma türü yemeklerden uzak durmak.
- Sindirime yardımcı olmak için öğün aralarında yudum yudum bol su tüketmek (ancak yemek sırasında çok fazla sıvı almamak).
Anne Karnında Bebek Ölümü Nasıl Anlaşılır?
Hiçbir anne adayının düşünmek dahi istemediği bir konu olsa da, ileri gebelik haftalarında ani fetal kayıpların belirtilerini bilmek hayat kurtarıcı olabilir. Bebeklerin anne karnında yaşamını yitirdiğinin veya çok ciddi bir oksijensizlik tehlikesi geçirdiğinin (fetal distres) anlaşılması, çoğu zaman bebek hareketlerinin aniden ve tamamen durması ile mümkün olabilir. Bebek hareketleri uzun süre hissedilmediğinde, rutinin dışına çıkıldığında bu durumu kendi kendinize teşhis etmeye çalışmak yerine doktora başvurulması kritik önem taşır. Bu gibi şüphe durumlarında öncelikle bir bardak soğuk su içilmesi, çikolata gibi tatlı yiyecekler tüketilmesi ve sessiz bir odada sol yanınıza doğru uzanma pozisyonuna geçilerek elin karna konup bebeğin dinlenmesi önerilir. Eğer tüm bu uyarıcılara rağmen halen bebek hiçbir şekilde bir tepki vermiyorsa vakit kaybedilmeden en yakın tam teşekküllü hastaneye veya doktora başvurulmalıdır. Doktor tarafından yapılan NST, Doppler ultrason ve detaylı tetkiklerle bebeğin kalp atışları ve genel sağlık durumu kontrol edilerek hayatta olup olmadığı net bir şekilde anlaşılabilir. 37. hafta hamilelik ile ilgili olan, aklınıza takılan tüm sorularınızı ve deneyimlerinizi altta yer alan yorum bölümüne yazabilirsiniz.
Merak edenler için –> 35.hafta gebelik
