Hamilelik ile birlikte vücutta pek çok farklı fizyolojik değişim meydana gelir. Doğumun ardından ise vücut bir toparlanma sürecine girer. Halk arasında ‘lohusalık dönemi’ olarak adlandırılan bu süreç yaklaşık olarak 6 hafta sürer. Doğumu takiben 6 haftalık zaman diliminde doğum sonrası vücut ne zaman toplanır sorusunun ilk yanıtları fizyolojik olarak hızlı bir şekilde ortaya çıkar. Elbette doğum sonrasında genital organların gebelikten önceki formunu kazanması ve vücudun fizyolojik açıdan toparlanması her kadında aynı olmayabilir. Hem toparlanma süresi hem de ne oranda toparlanmanın meydana geldiği değişebiliyor. Bazı kadınlarda bu sürenin aylarca devam edebildiğini de unutmamak gerekiyor. Bu konuda merak edilen tüm hususları detaylı bir şekilde ele alacağız.
Yazı İçeriği
Doğumdan Sonra Vücut Yenilenir Mi?
Elbette doğumun ardından vücutta bazı yenilenmeler meydana gelir. Ancak vücudun % 100 eski formunu kazanmasını hatta bunun çok kısa bir süre içerisinde olmasını beklememek gerekiyor. Vücutta bazı deformasyonlar meydana gelebilir ve bu durum son derece normaldir. Gebelik döneminde vücuttaki sıvı artışı son derece önemli bir düzeydedir. Sıvı artışı ile birlikte kan hacminde de artış meydana gelir. Bu durum dokular arasında sıvı birikmesine yol açar ve ödem meydana gelir. Ancak doğum sonrasında ödem de azalarak kendiliğinden ortadan kalkar. Bunun nedeni lohusalık döneminin ilk saatlerinden itibaren vücuttaki fazla sıvının dışarı atılmaya başlamasıdır.
Bu dönemde annelerin ilk olarak fark ettikleri değişim özellikle ayaklarda meydana gelen ödemin yok olmasıdır. Fazla sıvı ter ve idrar yolu ile dışarı atılır. Süt üretimi meydana geldiğinden süt salgı bezlerini uyaran hormonlar ter bezlerini de etkiler. Dolayısıyla fazla terleme olur ve bu da fazla sıvının atılmasına yardımcı bir unsurdur. Gebelik döneminde dakikadaki solunum ve kalp atım sayısı da artar. Doğumun ardından bu değişiklikler de ortadan kalkar. Sonuç olarak vücutta bazı yenilenmeler olsa da tüm vücudun gebelik öncesi formuna birebir kavuşacağını belirtemeyiz.
Normal Doğumdan Sonra Vajinada Değişiklik Olur Mu?
Gebeliğin ve doğumun etkilediği vücut bölgelerinden biri de vajinadır. Doğumu izleyen dönemde vajinada da ödem bulunabilir. Yumuşak ve gevşek bir forma sahip olan vajina bölgesinde morartılı bazı bölümler de olabilir. Doğumda bebeğin geçişi sırasında vajina çok yüksek oranda gerilir. Sonrasında ise yavaş da olsa eski formunu kazanmaya başlar. Ancak hiçbir zaman gebelik öncesi formuna tamamen geri dönemez. Doğum sonrasında vajina genişlemesi problemi, son derece yaygın yaşanan sorunlardan biridir.
Vajinanın küçük ve büyük dudaklarında da bazı değişimler meydana gelir. Bu bölgeler de involüsyona uğrar. Doğumdan sonra biraz daha gevşek ve sarkık bir görünüm meydana gelebilir. Ancak günümüzde vajina genişlemesi ya da küçük dudak sarkması gibi sorunlar yapılan basit müdahaleler ile düzeltilebiliyor. Bu nedenle doğum sonrası vajina estetiği yöntemlerinden rahatlıkla faydalanılabilir. Vücudun hormon dengesinden kaynaklı olarak ciltte renk değişimleri de meydana gelebiliyor. Bu durum vajina bölgesini de etkileyebilir. Ancak doğum sonrasında çoğu zaman cilt rengi de normalde dönmeye başlar.
Doğum Sonrası Deformasyonlardan Kurtulmak Mümkün Mü?
Doğum sonrasında deformasyonları minimum seviyeye indirgemek için yapılabilecekler var. Bununla birlikte estetik müdahaleler ile de mevcut deforme görünümü ortadan kaldırmak mümkün olabiliyor. Öncelikle aşırı kilo alımından uzak durmak gerekiyor. Hamile olmak, kilo kontrolünü bırakmak anlamına gelmez. Diyetisyen yardımı ile kilo alımının kontrol altında tutulması sağlanabilir. Doktorunuza danışarak gebelik döneminde pilates ya da yoga gibi egzersizlerden faydalanabilirsiniz. Düzenli egzersiz ve gebelik için uygun diyet programlarının yardımıyla aşırı kilo alımının önlenmesi mümkün olabiliyor.
Doğum sonrasında vücudun toparlanması için sabırlı olmak gerekiyor. Çok kısa bir süre içerisinde doğum kilolarını vermek ya da vücudun formunu kazanmasını sağlamak pek mümkün olmaz. Doğum sonrasında da spora ve diyete devam etmek, daha kısa zamanda vücudun toparlanmasına da yardımcı olacaktır. Şayet vücutta deformasyonlar meydana gelirse doğumun üzerinden belirli bir süre geçmesinin ardından cerrahi yöntemlere başvurulabilir. Cerrahi müdahaleler için öncelikle doğum kilolarından kurtulmak gerekir. Aynı zamanda emzirme dönemini tamamlamayı beklemek de çok daha doğru olacaktır.
Emzirme döneminin ardından vajina daraltma estetiği gibi yöntemler ile deformasyonların düzeltilmesi mümkün olabiliyor. Labioplasti gibi yöntemler sayesinde doğum sonrası vajina bölgesinde meydana gelen deformasyonların problem olmaktan çıkmasını sağlayabilirsiniz. Elbette deformasyonlar her annede aynı olmaz. Dolayısıyla cerrahi müdahale ihtiyaçları da kişiden kişiye farklılık gösteriyor.
Doğum Sonrası Karın Şişliği Ne Zaman İner?
Doğumun ardından karın bölgesindeki şişliğin büyük bölümü inmiş olur. Vücuttaki hormon dengesi de değiştiği için rahimde kasılmalar meydana gelir. Bu kasılmalar sayesinde, gebelik döneminde genişlemiş olan rahim daralır. Bu sürenin yaklaşık olarak 6 hafta ile 8 hafta boyunca devam ettiğini söyleyebiliriz. Elbette 6 – 8 haftalık zaman içerisinde karın bölgesindeki şişlik de büyük oranda iner. Ancak doğumun ardından karnın gebelik önceki formunu aynen geri kazanması pek mümkün olmaz. Gebelikte karın bölgesi şiştiği için cilt de gerilir. Karın şişliği indiğinde ise ciltte hafif bir sarkma meydana gelebilir. Kişinin cildinin elastikiyet yapısına bağlı olarak sarkıklık hiç olmayabileceği gibi ciddi düzeyde de olabilir. Annelerin sıkça sorduğu doğum sonrası vücut ne zaman toplanır sorusunun yanıtı karın dokusundaki bu iyileşme hızına göre şekillenir.
Doğumdan Sonra Eski Kiloya Ne Zaman Dönülür?
Gebelik döneminde vücudun bebeğin gelişmesi için çok ciddi bir efor sarf ettiğini belirtmek gerekiyor. Bu dönemde anne adayları 10 kilo ile 14 kilo arasında bir kilo artışı yaşarlar. Kimi zaman alınan kilolar çok daha yüksek rakamlara da ulaşabiliyor. Kilonun büyük bölümü karın ve kalça bölgesinden alınır. Doğum sırasında ise 3 kilo ile 4 kilo arasında bir kilo kaybı yaşanır. Kalan kiloların büyük bölümü ise lohusalık döneminde hızla kaybedilir. Ancak alınan bu 10 – 14 kilonun tamamının yaklaşık 6 – 8 haftalık lohusalık döneminde kaybedilmesi çoğu zaman mümkün olmaz.
Öncelikle emzirme döneminin sona ermesinin ardından hormonlar da normal seviyeye döner. Bu durum memelerin eski formuna büyük oranda kavuşmasını sağlar. Vücudun yeniden forma girmesi için annelerin emzirme dönemi sonrasında spor ve diyet yapması gerekecektir. Özellikle ikinci ya da üçüncü doğumlardan sonra eski kiloya dönülmesi daha fazla zaman ve efor gerektirebilir. Doğum kilolarının verilmesi için en doğru yöntem bir diyetisyen yardımı ile diyet programı uygulanması ve buna da düzenli sporun eşlik etmesidir. Buna karşın doğum kilolarının verilemediği durumlarda ya da vücuttaki sarkıklıkların giderilemediği durumlarda devreye estetik cerrahi yöntemler girebilir.
Göz atın –> Erken Doğum
Doğumdan Sonra Rahim Ne Zaman Küçülür?
Vajinal doğum sırasında rahim ağzı 10 cm’lik bir genişliğe ulaşabiliyor. Gebelik boyunca rahimde de bebek için uygun bir ortam sunabilmesi için genişleme meydana geliyor. Ancak doğum sonrasında rahimde de hızlı bir toparlanma süreci başlar. Bununla birlikte rahim ağzı da hızla kapanır. Ancak rahmin eski formunu kazanması 6 hafta gibi bir zaman dilimini gerektirebiliyor. Rahim ağzı ise gebelik öncesi formunu geri kazanamaz. Elbette doğumda meydana gelen açıklık doğum sonrasında kapanır. Ancak doğum öncesi formunu geri kazanması pek mümkün olmuyor. Bu konuda sorularınızı hemen yorum bölümüne yazabilirsiniz.
Bilgi sahibi olun –> Sezaryen Mi Normal Doğum mu
Doğum Sonrası Çatlaklar Nasıl Geçer?
Gebelikte karnın genişlemesi ve hormonal değişimler nedeniyle cilt altı liflerinde kırılmalar yaşanır. Pembe ve kırmızı renkli başlayan bu çatlaklar zamanla beyazlaşır.
Çatlakların görünümünü hafifletmek için şu yöntemler uygulanır:
- Cildi nemli tutmak amacıyla aloe vera, kakao yağı ve doğal kolajen içerikli kremler kullanılmalıdır.
- Lazer tedavileri ve dermapen uygulamaları beyazlaşmış çatlak dokusunun yenilenmesine destek sağlar.
- Bol su tüketimi cilt elastikiyetinin korunmasında hayati rol oynar.
Doğum Sonrası Karın Sarkması Nasıl Düzelir?
Doğum sonrasında gerilen karın kasları ve esneyen cilt dokusu sarkık bir görünüme yol açabilir. Bu durum hem sezaryen hem de normal doğum yapan kadınlarda sıkça gözlemlenir.
Sarkmayı gidermek için izlenebilecek adımlar şunlardır:
Korse Kullanımı ve Fiziksel Destek
Doktor onayıyla doğumdan hemen sonra takılan tıbbi korseler karın duvarını destekleyerek dokuların toparlanmasını hızlandırır.
Karın Kaslarını Güçlendiren Egzersizler
Pelvik taban egzersizleri ve mekanik karın kası hareketleri karın duvarının sıkılaşmasına katkı sağlar.
Cerrahi Müdahale (Karın Germe)
Kilo verme süreci tamamlandığı halde düzelmeyen ileri düzeydeki sarkmalarda karın germe ameliyatı (abdominoplasti) tercih edilebilir.
Doğum Sonrası Kalça Genişlemesi Kalıcı mıdır?
Bebeğin doğum kanalından kolay geçebilmesi için hamilelik hormonları (özellikle relaksin) pelvik kemikler arasındaki eklemleri ve bağları gevşetir. Bu durum kalça bölgesinde belirgin bir genişlemeye yol açar.
Kalça yapısının eski formuna dönme süreci şu şekildedir:
- Relaksin hormonunun vücuttan tamamen temizlenmesi yaklaşık 3 ila 6 ay sürer.
- Eklem ve bağlar eski sıkılığına kavuştukça kalça genişliğinde gözle görülür bir azalma meydana gelir.
- Beslenme kontrolü ve kalça kaslarını hedef alan bölgesel egzersizler kemik çevresindeki yağ dokusunu azaltarak eski formu destekler.
Doğum Sonrası Emzirme Kilo Vermeyi Hızlandırır mı?
Süt üretimi annenin günlük kalori harcamasını ciddi oranda artıran biyolojik bir süreçtir. Vücut süt üretebilmek için günde ortalama 500 ila 700 ek kalori yakar.
Emzirmenin vücut toparlanmasına etkileri şunlardır:
- Emzirme sırasında salgılanan oksitosin hormonu rahmin kasılarak gebelik öncesi boyutuna dönmesini hızlandırır.
- Gebelik döneminde depolanan yağlar süt yapımında enerji kaynağı olarak kullanılır.
- Kontrolsüz ve aşırı kalorili beslenilmediği takdirde emziren anneler doğum kilolarını çok daha hızlı verir.
Sezaryen Doğum Sonrası İyileşme Ne Kadar Sürer?
Sezaryen bir cerrahi operasyon olduğu için toparlanma süreci normal doğuma kıyasla biraz daha fazla zaman gerektirebilir. Dikiş hattının ve karın katmanlarının iyileşmesi kademeli olarak gerçekleşir.
İyileşme evreleri şu şekildedir:
İlk 2 Hafta (Yara İyileşmesi)
Cilt dikişleri kapanır ve akut ağrılar azalır. Bu süreçte ağır kaldırmaktan ve ani hareketlerden kaçınılmalıdır.
6. Hafta (Klinik İyileşme)
Rahim kasılmaları tamamlanır, iç dikişler büyük oranda kaynar ve günlük aktivitelere güvenle dönülebilir.
6. Ay (Dokusal İyileşme)
Karın dokusunun tam direncine kavuşması ve sezaryen çizgisinin renginin solması yaklaşık 6 ayı bulur.
Diastasis Recti (Karın Kas Ayrılması) Nedir ve Nasıl Anlaşılır?
Gebelik esnasında büyüyen rahmin karın ön duvarındaki “rectus abdominis” kaslarını sağa ve sola doğru itmesi sonucu kasların birbirinden ayrılmasına diastasis recti denir.
Bu durumun belirtileri ve yönetimi şu şekildedir:
- Sırt üstü yatıp baş hafifçe kaldırıldığında karın ortasında kubbe şeklinde bir çıkıntı belirir.
- Yanlış yapılan mekik egzersizleri kas ayrılmasını derinleştirebileceği için fizyoterapist eşliğinde özel egzersizler yapılmalıdır.
- Egzersizle düzelmeyen 2-3 parmaktan geniş ayrılmalar için cerrahi onarım gerekebilir.
Doğum Sonrası Saç Dökülmesi Ne Zaman Durur?
Gebelikte yüksek olan östrojen hormonu saçların dökülme evresini geciktirir ve saçların gür görünmesini sağlar. Doğumdan sonra ise östrojen seviyesi aniden düşer.
Saç dökülmesi süreci şu şekildedir:
- Doğumdan sonraki 2. ila 4. aylarda dinlenme fazındaki tüm saçlar aynı anda dökülmeye başlar.
- Bu dökülme geçici bir durumdur ve genellikle doğumdan sonraki 6. ila 12. ay arasında tamamen durur.
- Kan değerlerinde demir, çinko ve B12 eksikliği varsa takviye alınması yeni saçların çıkmasını hızlandırır.
Doğum Sonrası Spora Ne Zaman Başlanmalıdır?
Vücudun fiziksel aktivitelere hazır hale gelmesi doğumun şekline ve komplikasyon gelişip gelişmediğine göre belirlenir.
Spor takvimi şu adımlarla planlanmalıdır:
Normal Doğum Sonrası
Komplikasyonsuz normal doğumlardan 2-3 hafta sonra hafif yürüyüşlere ve pelvik taban egzersizlerine başlanabilir.
Sezaryen Doğum Sonrası
Cerrahi kesisin tamamen iyileşmesi için en az 6-8 hafta beklenmeli ve doktor onayından sonra hafif spora geçilmelidir.
Ağır Antrenmanlar
Yüksek yoğunluklu kardiyo ve ağırlık antrenmanları için doğum sonrası vücut ne zaman toplanır sorusunun klinik yanıtı olan 3 ila 6 aylık dönemin tamamlanması önerilir.
Doğum Sonrası Cilt Lekeleri (Melazma) Geçer mi?
Gebelikte artan östrojen ve progesteron hormonları melanin üretimini uyararak yüzde “hamilelik maskesi” adı verilen kahverengi lekelere yol açabilir.
Lekelerin seyri ve bakımı şunlardır:
- Hormonların normale dönmesiyle birlikte lekelerin büyük çoğunluğu doğumdan sonraki 6-12 ay içinde kendiliğinden solar.
- Güneş ışığı lekeleri derinleştirebileceği için emzirme döneminde de güvenli olan güneş kremleri kullanılmalıdır.
- Kalıcı lekeler için emzirme süreci bittikten sonra dermatolojik leke tedavileri uygulanabilir.
Doğum Sonrası Ödem ve Şişlikler En Hızlı Nasıl Atılır?
Gebelik boyunca dokularda biriken litrelerce sıvı, doğumdan sonra terleme ve sık idrara çıkma yoluyla vücuttan uzaklaştırılır.
Ödem atımını hızlandıracak pratik tavsiyeler şunlardır:
- Günde en az 2.5 – 3 litre bol su içilmelidir; su tüketimi böbrekleri çalıştırarak ödemin atılmasını kolaylaştırır.
- Bacakları yüksekte tutarak dinlendirmek alt ekstremitedeki dolaşımı düzenler.
- Tuz tüketimi kısıtlanmalı, işlenmiş ve sodyum oranı yüksek gıdalardan kaçınılmalıdır.
İlginizi çekebilir –> Sezaryan Doğum Sonrası Hamilelik
Doğum Sonrası Regl Düzeni Ne Zaman Başlar?
Emzirme hormonu olan prolaktin, yumurtlamayı baskılayarak adet kanamasını geciktirebilir. Bu durum tamamen doğal bir koruma mekanizmasıdır.
Regl takvimi şu şekilde işler:
- Bebeğini hiç emzirmeyen veya sadece mama ile besleyen annelerde ilk regl doğumdan 6 ila 8 hafta sonra başlar.
- Bebeğini aktif olarak emziren annelerde ise adet kanaması 6 ay ila 1.5 yıl arasında gecikebilir.
- Emzirme döneminde regl olunmasa dahi yumurtlama gerçekleşebileceği için gebelikten korunma yöntemleri ihmal edilmemelidir.
