Menopoz döneminde tansiyon neden çıkar sorusundan önce açıklamak gerekir ki, yüksek menopoz döneminde tansiyon yaşla birlikte daha sık görülen ancak bazılarında menopozla ilgili olabilen bir durumdur. Kan basıncı genellikle menopozdan sonra yükselir. Bazı doktorlar, bu artışın hormonal değişikliklerin menopoz ile ilişkili olabileceğini düşündüğünü söylüyor. Bazıları, menopoza giren kadınlarda vücut kitle indeksinde (BKİ) bir artışın hormonal değişikliklerden daha önemli bir rol oynayabileceğini düşünmektedir. Menopozla ilişkili hormonal değişiklikler kilo almanıza ve kan basıncınızı diyetteki tuza göre daha fazla tepkimeye girebilir. Menopoz için uygulanan bazı hormon tedavileri de (HT) türleri kan basıncını da artırabilir.
Hem menopoz öncesi hem de sonrasında kan basıncınızı kontrol etmek için sağlıklı bir yaşam tarzına odaklanmak oldukça önemlidir:
- Sağlıklı bir hayat tarzı ile ideal kiloya ulaşmak,
- Kepekli tahıllar, meyveler ve sebzeler gibi kalp-sağlıklı yiyecekler tüketmek,
- Diyetinizdeki işlenmiş gıdalar ve tuz miktarını azaltmak,
- Düzenli olarak egzersiz yapmak,
- Stres yönetmek,
- Alkol ve sigaradan uzak durmak, oldukça önemlidir.
Sistolik ve diastolik kan basıncınız arasındaki sayısal farka, nabız basıncı denir. Örneğin, dinlenme tansiyonunuz 120/80 milimetre cıva (mm Hg) ise, nabız basıncı 40’dır. 60 yaşından büyük yetişkinler için, 60’dan büyük nabız basıncı, kalp krizi veya diğer kardiyovasküler hastalığın faydalı bir belirteçidir;
Bu özellikle erkekler için geçerlidir. Bazı durumlarda düşük bir nabız basıncı (40’dan az) kötü kalp fonksiyonunu gösterebilir. Daha yüksek atım basıncı (60’dan büyük) genellikle sızdıran kalp kapakçıklarını (kapak regürjitasyonu) yansıtabilir, bu aortik elastikiyette yaşa bağlı kayıplardan dolayı görülür. Bununla birlikte, sistolik ve diyastolik basınç da nabız basıncı değerleriyle birlikte düşünülmelidir.
Yazı İçeriği
Menopoz Döneminde Tansiyon Neden Yükselir?
Vücudunuz menopoz sırasında bazı büyük değişiklikler geçirir ve sonuç olarak yüksek menopoz döneminde tansiyon gibi beklenmedik belirtiler meydana gelebilir. Menopoz ile yüksek tansiyon arasındaki bağlantı henüz tam olarak anlaşılamamıştır. Bununla birlikte, son araştırmalar östrojenin arteryel duvarlarda plak oluşumunu engellediğini ortaya koymaktadır.
Aynı zamanda arterlerin daralmasını ve dolayısıyla kan akışına direncini önlemeye yardımcı olur. Böylece, menopozdan geçtiğinizde azaltılmış östrojen seviyeleri arterleri daha fazla baskı altına sokarak sizi kalp sorunlarına daha yatkın hale getirir.
Buna ek olarak, kadınlar menopoz sırasında kilo alma eğiliminde olmaktadır. Bunun aynı zamanda menopoz döneminde tansiyon yüksekliğine sebep olduğu bilinmektedir.
Alınabilecek Önlemler Nelerdir?
- Egzersiz
- Egzersiz yapmak, tansiyonun kontrol altında tutulmasını sağlayan en önemli faktörlerin başında gelmektedir.
- Bununla birlikte, kan basıncınız çok yüksekse, egzersiz programına başlamadan önce doktorunuza danışmanız gerektiğini unutmayın.
- Sigaradan uzak durmak
Sigara, arterlerinizi daraltarak onlara çok daha fazla baskı uygular. Doktorunuz, kan basıncınız yüksekse, sigara içmeyi tamamen kesmenizi veya önlemenizi tavsiye eder.
Alkol Kullanımını Kısıtlamak
Az miktarda alkol bile kan basıncınızı artırabilecekken, aşırı miktarlar kan basıncınızı ve refahınızı olumsuz olarak etkileyecektir. Ayrıca, alkol çok kalorifiktir. Çok miktarda alkol tüketiyorsanız, kilo alma riskiniz yükselir. Bu sebeple de yüksek tansiyon riski daha da artar.
Kilo Vermek
Fazla kilo, kalbinize aşırı yük bindirir. Vücudunuz, kanı pompalamak için daha fazla çalışmalıdır. Bundan dolayı da kan basıncı yükselir. Sağlıklı bir beslenme düzeni ile kilo vermek, yüksek tansiyon riskini azaltacaktır.
Tuz Kullanımını Azaltmak
Tuz, vücudunuzun su tutmasına yol açar ve bu sebeple de arterlerinizi daha fazla zorlar.
Stres Faktöründen Kaçınmak
Stres altındayken, tansiyonunuz artmaya eğilim gösterir. Stres faktörleri ortadan kaldırıldıktan sonra tekrar düşer ancak uzun vadede stres altındaysanız, yüksek tansiyon riski de artacaktır.
Menopoz Döneminde Aniden Yükselen Tansiyon Tehlikeli midir?
Östrojen seviyesinin aniden düşmesiyle birlikte damar düz kaslarında spazmlar görülebilir. Ani tansiyon atakları baş dönmesi, ense ağrısı ve kulak çınlaması gibi şikayetlere yol açabilir.
Aniden yükselen kan basıncında takip edilmesi gereken klinik durumlar şunlardır:
- Sistolik değerin 180 mmHg, diyastolik değerin ise 120 mmHg üzerine çıkması hipertansif kriz göstergesidir.
- Ani yükselmelere göğüs ağrısı, nefes darlığı veya görme bozuklukları eşlik ediyorsa acil tıbbi müdahale gerekir.
- Sıcak basması atakları sırasında geçici tansiyon yükselmeleri yaşanabilir; bu durum dinlenmeyle kontrol altına alınmalıdır.
Sıcak Basması Tansiyonu Tetikler mi?
Vazomotor semptomlar olarak adlandırılan sıcak basması ve gece terlemeleri, sempatik sinir sistemini doğrudan uyarır. Otonom sinir sistemindeki bu anilik, nabzın hızlanmasına ve kan basıncının geçici olarak fırlamasına neden olur.
Sıcak basması ve tansiyon arasındaki etkileşim şu şekildedir:
Vazodilatasyon ve Rebound Etkisi
Sıcak basması anında damarlar aniden genişler ve ardından koruyucu reaksiyon olarak büzülür. Bu dalgalanma tansiyon değerlerini oynak hale getirir.
Stres Hormonlarının Salgılanması
Atak esnasında salgılanan adrenalin ve kortizol hormonları kalp debisini artırarak damar içi basıncı yükseltir.
Menopoz Döneminde Tansiyon İlaçları Nasıl Kullanılmalıdır?
Hormonal değişimlerin yaşandığı bu evrede kan basıncı takibi düzenli olarak yapılmalı ve kardiyoloji uzmanının yönlendirmesiyle ilaç tedavisi planlanmalıdır.
İlaç kullanımı ve doz takibinde dikkat edilecek hususlar şunlardır:
- Eşlik eden metabolik sendrom veya şeker hastalığı varlığına göre uygun antihipertansif grubu seçilmelidir.
- Rastgele ilaç doz değişimi yapılmamalı, tansiyon günlüğü tutularak hekim kontrollerine gidilmelidir.
- Hormon replasman tedavisi alan kadınlarda tansiyon ilaçlarının etkileşimleri değerlendirilmelidir.
Diyet Yapmak Menopoz Tansiyonunu Düşürür mü?
Sodyum kısıtlaması ve antioksidandan zengin DASH diyeti, menopozal dönemdeki kardiyovasküler riskleri azaltmada altın standart kabul edilir.
Tansiyonu dengelemeye yardımcı beslenme önerileri şunlardır:
Potasyum ve Magnezyum Desteği
Muz, avokado, ıspanak ve kabak çekirdeği gibi mineral açısından zengin gıdalar damar duvarını gevşeterek tansiyonu düşürür.
İşlenmiş Gıdalardan Kaçınma
Konserve, turşu, şalgam ve hazır soslardaki gizli tuz tüketimi tamamen kesilmelidir.
Zeytinyağı ve Omega-3 Tüketimi
Soğuk sıkım zeytinyağı ve yağlı balıklar damar esnekliğini koruyarak sistolik basıncı dengeler.
Menopoz Döneminde Tansiyon ve Çarpıntı Birlikte Görülür mü?
Yumurtalık fonksiyonlarının azalmasıyla birlikte kalbin elektrik iletim sisteminde hassasiyet oluşabilir. Östrojen düşüklüğü hem damar direncini artırır hem de ritim bozukluklarına zemin hazırlar.
Çarpıntı ve tansiyon birlikteliğinde izlenecek adımlar şunlardır:
- Efor sarf etmeden durduk yere başlayan çarpıntılarda EKG ve Ekokardiyografi çekilmelidir.
- Kafein, tütün ve alkol tüketimi kalp hızını artıracağı için kısıtlanmalıdır.
- Aşırı terlemeyle oluşan sıvı kaybı kan yoğunluğunu artırarak hem çarpıntıyı hem tansiyonu tetikler; bol su içilmelidir.
Hormon Replasman Tedavisi (HRT) Tansiyonu Yükseltir mi?
Menopoz belirtilerini hafifletmek için uygulanan hormon tedavilerinin tansiyon üzerindeki etkisi kullanılan ilaç türüne ve uygulama yoluna göre değişir.
Hormon tedavisinin kan basıncına etkileri şunlardır:
- Ağızdan alınan (oral) östrojenler karaciğerde pıhtılaşma faktörlerini ve anjiyotensinogeni uyararak tansiyonu artırabilir.
- Cilt üzerine uygulanan (transdermal) jel veya bant şeklindeki hormon tedavileri kan basıncını yükseltmez, hatta damarları gevşetebilir.
- Tedaviye başlamadan önce hastanın tansiyonunun tamamen kontrol altında olması şarttır.
Menopoz Tansiyonu İçin Hangi Bitki Çayları Tüketilmelidir?
Doğal destekler kan basıncını dengelemeye yardımcı olabilir ancak kullanılan tansiyon ilaçlarıyla etkileşime girebilecekleri unutulmamalıdır.
Faydalı bitkisel destekler ve dikkat edilecek noktalar şunlardır:
Alıç Çayı (Crataegus)
Kalp kasını güçlendirir ve damar genişletici etkisiyle menopozal tansiyonu düşürmeye yardımcı olur.
Papatya ve Melisa Çayı
Sinir sistemini yatıştırarak strese bağlı tansiyon yükselmelerini engeller.
Meyan Kökü Uyarısı
Meyan kökü içeren bitki çayları vücutta sodyum tutulumunu artırarak tansiyonu ciddi oranda yükseltir; kesinlikle kaçınılmalıdır.
Menopozda Küçük Tansiyonun Yükselmesi Neden Olur?
Diyastolik kan basıncının (küçük tansiyon) yükselmesi genellikle kılcal damar direncinin artması ve vücutta sıvı birikmesiyle ilişkilidir.
Küçük tansiyon artışının sebepleri şunlardır:
- Böbrek damarlarındaki esneklik kaybı ve renin-anjiyotensin sisteminin aşırı çalışması.
- Hareketsiz yaşam tarzı ve vücut yağ oranının karın çevresinde yoğunlaşması.
- Uykusuzluk ve uyku apnesi gibi solunumsal problemlerin diyastolik basıncı artırması.
Menopoz Tansiyonu ve Uyku Apnesi Arasında Nasıl Bir Bağ Vardır?
Kilo alımı ve boğaz dokusundaki esneklik kaybı menopoz sonrası kadınlarda horlama ve uyku apnesi riskini belirgin şekilde artırır.
Uyku apnesinin tansiyona etkileri şu şekildedir:
- Gece boyunca oksijensiz kalan vücut sempatik deşarj yaşar ve gece tansiyonu düşmek yerine yükselir.
- Gece yükselen tansiyon sabah şiddetli baş ağrısı ve yorgunlukla kendini gösterir.
- Gece tansiyonu yüksek seyreden kadınlarda kardiyovasküler riskler çok daha fazladır.
Menopoz Döneminde Tansiyon Yüksekliği Böbrekleri Nasıl Etkiler?
Uzun süre kontrol altına alınamayan kan basıncı yüksekliği, böbreklerdeki hassas süzme üniteleri olan glomerüllerde kalıcı hasarlara yol açar.
Böbrek sağlığını korumak için dikkat edilecek kriterler şunlardır:
- Yılda en az bir kez idrarda mikroalbüminüri (protein kaçağı) testi yaptırılmalıdır.
- Böbrek fonksiyonlarını gösteren kreatinin ve BUN değerleri kan tahliliyle takip edilmelidir.
- Böbrekleri korumak adına gelişigüzel ağrı kesici (NSAİİ) kullanımından kaçınılmalıdır.
Menopoz Tansiyonu İle Baş Etmek İçin Yaşam Tarzı Değişiklikleri
İlaç tedavisinin yanı sıra günlük alışkanlıkları yeniden düzenlemek kan basıncını kontrol altına almada hayati rol oynar.
Uygulanması gereken temel stratejiler şunlardır:
Düzenli Aerobik Egzersiz
Haftada en az 150 dakika tempolu yürüyüş, yüzme veya bisiklet sürmek damar esnekliğini yeniden kazandırır.
Stres Yönetimi ve Meditasyon
Yavaş ve derin nefes egzersizleri otonom sinir sistemini yatıştırarak tansiyon ataklarını engeller.
Kaliteli Uyku Düzeni
Her gece 7-8 saat kesintisiz uyumak vücudun hormonal restorasyonunu tamamlamasını sağlar.
İlginizi çekebilir –> https://www.drismetyildirim.com/menopoz-donemi-ne-kadar-surer
Detaylı bilgi almak için aşağıdaki bilgilerden bizlere ulaşabilirsiniz.
Mail: [email protected]
Cep Tel: 0532 325 30 08
Asistan Tel: 0535 761 60 97
