|
Down Sendromu ya da Mongolizm zeka ve gelişme geriliğine neden olan bir kromozom anomalisidir.
Trizomi 21 veya mongol çocuk da denilmektedir. Mongol denmesinin nedeni yüz yapısının asyadaki Mongol ırkını andırmasından dır.
Down sendromu, normalde her insanda 23 çift olan kromozomlardan 21. kromozomun 3 adet olmasıdır. Yaklaşık olarak 1000 canlı doğumda 1-2 oranında görülür.
Down sendromlu çocukların resimde görüldiği gibi klasik bir yüz görüntüsü vardır.
Baş normalden küçüktür. Yüz profilden düzleşmiştir, dil büyüktür ve dışardadır. Ortalama zeka geridir (IQ 25-50). Erişkin yaşa ulaştıklarında zeka yaşı olarak 8-10 yaşındaki bir çocuğun kapasitesine ancak erişebilir.
Genel olarak erişkin dönemde başkalarına bağımlı olarak yaşayabilirler. Özel eğitime ihtiyaç duyarlar.
Down sendromu gebelikte tanınabilir. Ultrasonografi, ikili veya üçlü test ile Down sendromundan şüphelenilen gebeliklerde kesin tanıyı koymak için amniyosentez veya diğer prenatal genetik tanı yöntemleri uygulanarak bebeğin kromozom tetkiki yapılır ve yüzde yüze yakın doğruluk oranında tanı konur.Amniosentez yapılmamış gebelerde ise muhakkak ileri ( 2.Düzey) ultrasonografi yapılarak Down Sendromu ile ilgili olabilecek belirtiler görülmeye çalışılır ( Kalp anormalliği, ense kısmında genişleme, böbrek yollarında genişleme, uyluk ve üst kol kemiğinde kısalık, beyin ile ilgili anormallikler vb).
Down sendromu saptanmışsa aileye ayrıntılı genetik danışmanlık verilerek gebeliğin sonlandırılması önerilir. 24. Haftata kadar yasalarımız buna izin vermektedir. Ancak kararı elbette aile verecektir.
Genel anlamda anne yaşı arttıkça Down sendromlu bebek doğurma riski artar.
30 yaşında 1/855 35 yaşında 1/365 40 yaşında 1/109 45 yaşında 1/32 49 yaşında 1/12 oranında görülür.
Doğuştan kalp anomalileri bu çocuklarda sıklıkla görülür. Erken yaşta ölüm çoğunlukla kalp anomalileri nedeni iledir. Mide-barsak sistemine ait anomalilerden özofagus atrezisi, (yemek borusu tıkanıklığı) duodenal atrezi (oniki parmak barsağı tıkanıklığı), Down sendromunda sıkça görülür.
Bu anomaliler nedeni ile yaşamın ilk günlerinde cerrahi girişime ihtiyaç duyabilirler. Bütün bu anomalilere ilave olarak ilerleyen yaşlarda lösemi (kan kanseri) sıklığı normale göre artmıştır.
Down Sendromlu Çoçuklarda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
|